يادداشت ناشر هيچ دينى به اندازهء اسلام به مسأله معاد اهتمام نورزيده است . در قرآن كريم ، حدود دو هزار آيهء شريفه در اين موضوع آمده است و چنين تأكيدى از معاد ، علاوه بر جهت اعتقادى ، حكايت از آثار تربيتى فراوان مسألهء معاد دارد . فيلسوفان اسلامى نيز به پيروى از قرآن كريم به بحث فلسفى از معاد پرداخته‌اند . با توجه به مسألهء تجرد نفس ، اقامهء برهان براى معاد روحانى آسان بود ، اما در مسألهء معاد جسمانى و تفاوت‌هاى دنيا و آخرت و عالم مثال و تبيين خلود نفس با مشكل بزرگى مواجه شدند . در بحث‌هاى علمى و فلسفى بايد به سراغ استدلال رفت ، چون كسى نمىتواند ادعا كند به نهايت و آخر علم رسيده است ، اما در اعتقادات و به خصوص مسألهء معاد جسمانى ، نمىتوان تنها به علم و استدلال اعتماد كرد ، بلكه بايد از قرآن و سنت مدد جست از اين رو هيچ فيلسوفى منكر معاد جسمانى نيست ، البته برخى ، چون فلاسفهء مشاء در معاد جسمانى ، فقط به نقل تمسّك جستند . اما حكمت متعاليه مىكوشد براى معاد جسمانى برهانى فلسفى اقامه كند . تبيين ملا صدرا از معاد جسمانى و برهان وى بر آن ، يكى از ابتكارات اوست و شايد در ميان نوآورىهايش از قبيل تشكيك خاصى وجود ، اتحاد عاقل به معقول ، حركت جوهرى و . . . تنها مسأله‌اى باشد كه رساله‌اى مستقل دربارهء آن نوشت . صدر المتألهين در رسالهء مختصر زاد المسافر ابتدا دوازده فصل از امهات و مبانى حكمت متعاليه را داده و آنگاه نظريهء خود در