به حق كه همان وجه حق است - قبول نيستى ننمايد و از عروض عدم و نيستى به وجوب ذاتى حق ، مبرّا و منزّه است [ 1 ] . و ان شئت قلت : عدم ، بالذات به سبق و لحوق متصف نمىشود . و اين قوهء واهمه است كه از براى حقايق حادثه ، عدمى ازلى فرض مىكند و بعد به واسطهء وجود علت تامهء وجود ، شىء حادث مىشود و شىء حادث به واسطهء ماده و استعداد قبول فنا ، معدوم مىشود . و چه بسا صاحبان اوهام ، تصور نمايند كه عدم ، عارض بر وجود ممكن مىشود و وجود معدوم را از صفحهء وجود ، حكّ نموده و آن را از متن واقع و صريح عالم خود ، خارج مىسازد . و از آن جايى كه حقايق وجودى ، ظهورات و تجليات و شئون ذاتى و اشعّات نور جمال حق و اظلال وجه مطلقند ، هرگز از مرتبهء وجود و ظروف و وعاى هستى خود خارج نشوند و وهم است كه از باب عدم احاطه به مراتب وجود و درجات هستى ، خيال مىكند حقايق وجود ، به حسب متن واقع و صريح ذات و حقيقت ، فانى و متبدل مىشوند [ 2 ] .

--> ( 1 ) رحمن ( 55 ) آيهء 27 - 26 .