صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
452
شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )
و ديگر آن كه بايد قاعده در يك حقيقت واحده و يا در اثبات افراد يك طبيعت جارى شود و موجود خسيس مادى مثلا كه در عالم طبيعت موجود است و امكان آن از راه وقوع آن به ثبوت رسيده است ، منشأ انتزاع معنا و مفهومى كلى است كه افراد شريف و دور از ماده و بر كنار از عالم طبايع سياله و يا طبايع قابل كون و فساد تحت آن واقع مىشوند و امكان دارد كه اين ماهيت چنين افرادى نيز داشته باشد ؛ اين افراد ، مجرد تام باشند ، مثل عقول و يا داراى تجرد برزخى باشند ، مثل افراد برزخى و مثالى انسان مثلا . بنابر اصالت و وحدت حقيقت وجود و بودن جميع مراتب وجودى در سلك يك حقيقت واحد ، قاعده در اصل وجود جارى مىشود ، به اين معنا كه از وجود منغمر در ماده به وجود اشرف و اعلى كه وجود مبرّا از ماده و لوازم آن باشد استدلال مىشود . اگر بخواهيم از اين قاعده مفصل بحث نماييم ، بايد رسالهء مستقلى تحرير و كثيرى از مباحث مربوط به اين اصل را نيز بيان نمود . و حق ، آن است كه مىشود با اين قاعده هم عوالم برزخى را اثبات نمود و هم مثل نورى را كه عقول متكافئه باشند . و ايراد و مناقشهء برخى بر اين قاعده در جهت اثبات مثل افلاطونيه بخصوص وارد نيست [ 1 ] ، و إذا تبيّن ما ذكرنا و عرفت معنى القاعدة المذكورة