و ظهور به صور معاليل امكانى ، از لوازم امكانى منزه است . و در كلام اهل بيت طهارت و ائمهء اثنا عشر تصريحات و تلويحات و اشارات لطيف در اين قسمت موجود است . و از بديهيات يا قريب به بديهيات است كه تباين از جمع جهات و تنافر از كافهء حيثيات بين دو موجود اصولا محال و بر فرض وقوع دو متباين منعزل از يكديگر بين اين دو هيچ ارتباطى محقق نمىشود ، تا چه رسد به عليت و معلوليت . بينونت عزلى ، ناقض معناى خلاقيت و منافى حديث عليت و معلوليت است . بنابراين ، وجود دانى در وجود عالى به وجودى جمعى احدى ، موجود و محقق است . و در شرع ، از مرتبهء اين تحقق ، به عالم ذرّ تعبير شده است و ذرّ مطلق عالم اعيان ثابته و مرتبهء واحديت و مرتبهء اخير ذرّ - كه ذرارى آدم اقرار به عبوديت و وحدت حق نمودند و اين مرتبه ، عالم ميثاق و عالم اقرار به « بلى » و به واسطهء عدم تعين حقايق به وجود خاص و الدكاك و اندماج آنها به وجودى جمعى علّى به صور نمل صغار - مورچه - تشبيه شده‌اند - عالم مثال و برزخ منفصل و مثال مطلق است . بنابر آنچه بيان شد ، وجود موجودات دانى در عالم عالى و اعلى ، وجودى تبعى و تطفلى است . حكيم سبزوارى روى اين تحقيق ، يك اشتباه بزرگى نموده و فرموده‌اند حقايق عالم مثال و از جمله افراد مثالى انسان ، در عالم برزخ منفصل به وجود اصيل خود و به هستى خاص خويش تحقق ندارند ، لذا فرد مثالى به حسب اين وجود ، داراى وجود تطفلى است و قاعده مشهور كه تكثر افراد نوع واحد ، معلول ماده و لوازم آن مىباشد ، در وجود مثالى جارى نيست و « أنّ تكثّر نوع واحد تكثرا هوية و وجودا بها ( ماده ) ، لا هوية و هذيّة فقط . . . » . بعد از تشبيه وجود حقايق مفصله در وجودات عاليه و اقلام وجوديه ، به كلمات موجود در نقطهء مداد رأس قلم الكاتب و اين كه هر وجود متنزل ، مقام فرق و تفصيل و فرقان كينونت عاليه در علت است و مقام علت ، مقام جمع و مقام