صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
414
شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )
ولى فرق است بين ايجاد نفس نسبت به صور مقدارى شبحى و بين صور حاصلهء در قوس نزول نسبت به فاعل مجرد امرى عقلى ، چون صور مقدارى خارجى - كه نفس ، صور موجود در خود را بر طبق آنها خلق مىكند - از علل اعدادى و جهات تخصص صور ذهنى بشمار مىروند ، ولى فاعل قدسى و عقل مجرد ، خود ، داراى جهات متكثر و متميز است كه صور مقدارى را بدون استمداد از علل معدّه ايجاد مىكند . سرّ مطلب ، آن است كه نفس ، ضعيف و محتاج و عقل مجرد واقع در سلسلهء طولى وجود ، كامل و از جهات خارجى مستغنى است و بعون اللّه تعالى نسبت به آثار خود از مجردات برزخيه و عوالم ماديه خلاق است اين فرق ، سبب نمىشود كه قوهء متخيله و صور قائم به آن ، داراى وضع و ماده بوده و قبول اشارهء حسيه نمايند . در اينجا به ذكر همين مطلب قناعت مىشود ، چون غرض ، تفصيل مطالب نيست و تفصيل در اين مطلب ، خروج از طور اين مقدمه است . نقل و تحقيق يكى از اعاظم تلاميذ [ 1 ] حكيم دانا محقق متألّه ، حاج ملا هادى سبزوارى