اين مراتب به جميع مراتب تعلق دارد . و تعلق نفس به مراتب و درجات و فعليات مادون ، به ترتيب ارتباط عقل اول مثلا در مراتب قوس نزولى است . و تعلق نفس به قوا و اجزاى غيبى و ظاهرى خود به حسب مراتب و درجات و فعليات حاصل از قوس صعودى نفس است به حسب ترتيب طولى و علّى و معلولى نه آن كه ارتباط قواى ظاهرى و باطنى نسبت به نفس در عرض يكديگر باشد ، اگر چه نفس از باب آن كه هيكل توحيد است ، مصداق - عال في دنوّه ، و دان في علوّه ، و مظهر اسم لا يشغله شأن عن شأن - است و نفس ، با جميع قواى نباتى و حيوانى و مظاهر غيب وجود و شهادت وجود خود ، به وجود واحد موجود است ، كما اين كه در قوس نزولى جميع مراتب عقول طولى و عرضى و سلسلهء حقايق مثالى و مادى ، به وجودى واحد كه رفيع الدرجات است موجودند . و همچنين هر مرتبهء عالى از مراتب نفس ، نسبت به مرتبهء سافل ، صورت تماميت و علت ايجابى و هر مرتبهء دانى نسبت به عالى ، علت اعدادى و مادهء قابلى است و مع ذلك جميع مراتب به يك وجود موجودند . بدن و قواى بدنى ، علل اعدادى جهت تكامل نفس و نفس ، صورت تمامى بدن و قواى آن مىباشد ، صور اعضا قبل از تعلق نفس ، به حركت ذاتى ، متحولند به طرف كمال ، و حصول كمال همان افاضهء نفس مناسب اين صور و اعضا از مبدأ فياض است ، و نفس ، صورت و فعليت مبدأ آثار در اعضاى بدنى است و بعد از حصول فعليت نفس در مواد عنصرى نيز مبدأ حصول صور مناسب با اعضا و اجزا و قواى بدنى مىباشد ، و صور اعضا ، در مقام تعلق نفس ، جهات و هيآت فعليه‌اند كه از مجراى وجود نفس افاضه مىشوند . و حكماى محقق از اين ارتباط خاص موجود بين نفس و بدن ، به اين جمله تعبير فرموده‌اند كه : « النفس و البدن يتعاكسان إيجابا و إعدادا » ، يعنى نفس ، علت موجبهء بدن و بدن ، علت معدّه و زمينه از براى تكامل ذاتى و جوهرى نفس است . و از باب همين اتحاد نفس با بدن مادى است كه به حركت ذاتى ، متحول و به سير و عروج معنوى ، قبول