و لذلك ما يتألّف منهما ذات واحدة و كذلك ما نقل عن الإشارات [ 1 ] و شرحه ؛ فإنّ معناه أنّ الهيولى إذا تحصّلت بحلول الصورة المائية - مثلا - صارت ماء بالعرض ، كما أنّ الجسم إذا حلّ فيه السواد صار أسود بالعرض ، فالاتحاد الذي هاهنا كالاتحاد بين العرضيات و موضوعاتها هو اتحاد عرضي ، و لا ينافي ذلك أن يحصل منهما ثالث كما في العرضيات و معروضاتها » . مير صدر دشتكى از اين اشكالات به تفصيل جواب گفته است ، برخى از اجوبه تمام نيست ، بلكه جواب نيست ، بعضى روى قواعد مختار او و معاصر جليل او ملا جلال ، درست به نظر نمىآيد و پاره‌اى از اشكالات به هر دو وارد است . و اصولا اشكالاتى به هر دو وارد است كه چون اين دو جليل القدر ، در مبانى فلسفى و حكمى به حسب اصول ، هم مشربند و اختلافات جزئى دارند ، خيلى از عويصات را لا ينحل گذاشته‌اند . اشكالاتى كه به عدم جواز تركيب حقيقى از مجرد تام ( نفس ) و مادى صرف ( بدن ) راجع مىباشد ، با اصول و قواعد مقرر در آثار مير صدر و ملا جلال ، قابل انحلال نيست ؛ چه آن كه نه تركيب اتحادى بين مجرد و مادى معقول است و نه از مجرد تام و مادى صرف نوع واحد حقيقى مثل انسان حاصل مىشود ، و مجموع مركب از نوع مجرد و بدن مادى ، نه داخل در انواع مادى مىباشد و نه داخل در نوع خاص مجرد ، و جوهر مجرد بالفعل با قطع نظر از الحاق آن به مادى ، جوهر مجرد واقع در نوع مجردات است . بنابر قواعد و اصول مقرر در حكمت متعاليه ، امر مجرد بالفعل و معقول الوجود و عقل الوجود قبول تكثر فردى نمىنمايد و داخل در انواع متكثرة الافراد نمىشود ، ناچار بايد اذعان نمود كه نفس ناطقه در