صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
293
شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )
نيز از ساير متمايز است . حال بايد سؤال كرد : كدام بدن ، بدن بعد از انفصال و تفرق اجزا و زوال صورت خاص بدن و هيئت مخصوص تمام بدن و هيآت خاص هر جزئى از اجزا و هر عضوى از اعضا ؟ آن ودايع حاصل از صورت در ماده ، به چه موضوعى قائم است تا باقى بماند ؟ و بنابر حركت جوهرى حاكم بر مواد و ذوات مادى ، ودايع و هيآت خاص هر بدنى به چه موضوعى قائم و چه امرى مانع فساد و چه حقيقتى اين ودايع را ، به رسم امانت حفظ خواهد كرد ؟ خداوند علام الغيوب مىداند . نگارنده ، به نحو اختصار ، مطالبى كه حكيم محقق مرحوم آقا على - قدس سره - در مطاوى كلمات نقل شده از سبيل الرشاد به آنها اشارت فرمودهاند را با توضيح كافى تقرير مىنمايد و بعد به نقل ساير مطالب مربوط به معاد جسمانى و بيان وجوه خلل در كلمات اين فيلسوف اعظم مىپردازد ، فنقول مستمدا من قدس روح القائل - رضى اللّه عنه - : در مباحث گذشته بيان كرديم كه بين مركب حقيقى و مركب اعتبارى فرق است و نيز تقرير نموديم كه ملاك حصول وحدت حقيقى و تحصل فرد واحد از انواع مركبات چيست و گفتيم كه مجرد اتحاد در وجود منشأ ملاك حصول تركيب حقيقى در مركبات نمىباشد . - الى آخر ما ذكرنا و حققناه في المباحث السابقة - . مرحوم آقا على در مبحث قبل فرمودند : در مركبات حقيقى ، اجزاى مركب به اعتبارى كثير و به اعتبارى متحدند ، چون نفى كثرت به كلى و يا حصول وحدت از كافهء جهات و اعتبارات ، با حصول تركيب و تحقق مركب و تحصل صورت واحد در اجزا و تحصل وجودى واحد و وجود خاصيتى غير خواص مربوط به اجزاى مركب منافات دارد . از آنجا كه مركب ، از اجزا و بسايط حاصل مىشود و هر مركبى ناچار به بسايط منحل مىشود و يا آن كه تحصل هر مركبى ، فرع بر وجود بسايط و اجزاى