بها لكونها من ضروريات الدين و إنكارها كفر مبين ، و لا استبعاد فيها ؛ بل الاستبعاد و التعجّب من تعلّق النفس إليه من أوّل الأمر أظهر من تعجّب عوده إليه » . از براى دفع اشكالات وارد در اين باب و ايراد مناقشهء منكران معاد جسمانى گفته‌اند : تعلق نفس به مادهء جسمانى ، بر حركت تدريجى ماده و نطفهء انسانى از مرتبهء جمادى و طى درجات نباتى و وقوع در صراط حيوانى و طى درجات حيوانى به حركت و انتقالات تدريجى و قبول نفس ناطقه انسانى توقف دارد . آخوند در اين مقام گويد : حدوث اولى انسان - مثلا - بر طى درجات و مراحل به حسب انقلابات تدريجى توقف دارد . و امر معاد ، فقط بر اجتماع اجزاى متفرق در عالم زمان و مكان توقف دارد و به امر حق قادر مطلق اجزاى متفرق در وعاى زمان و مكان ، هنگام نفح صور آنا مجتمع شده و قبول نفس موجود در ملكوت نموده و نفس ، با بدن ، محشور خواهد شد ، چه آن كه نصوص آيات ، بر عود اجزا و عود تعلق نفس به اين اجزاى مجتمع كه به صورت بدن اول و هيكل جسمانى انسان در مىآيد دلالت نمايد ؛ چه آن كه حدوث ، اقسام متعدد دارد و همه اقسام آن بر و تيرهء خاص و متداول در مقام حدوث اصلى انواع متوالد نمىباشد . [ 1 ]