صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

184

شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )

معتقدند ، و نفوس متعلق به ابدان عنصرى را مثل همين ابدان ، حادث زمانى مىدانند . و چون نفوس ناطقه به اعتبار صميم ذات از علائق ماده تجرد دارند ، اين اكابر معتقدند به تجرد عقلانى و تام نفوس و گفته‌اند : نفوس ، روحانية الحدوثند ، به اين معنا كه مبدأ فياض بر ابدان مستعد ، نفوس مجردى را جهت تدبير و تعلق به اين ابدان آفريده است . صدر الدين شيرازى معروف به ملا صدرا و صدر الحكماء و صدر المتألهين قائل است به اين كه نفوس ناطقه ، جسمانية الحدوثند ، ولى بعد از استكمالات ، به مقام تجرد مىرسند . مشهور گويند : نفس ، روحانى الحدوث و روحانى البقاء و ملا صدرا گويد : نفس جسمانية الحدوث و روحانية البقاء است . ما نيز بيان نموديم كه جمعى معتقد به قدم نفوسند و از جمله شارح محقق مقاصد كتاب حكمت اشراق ، فيلسوف جامع علامه شيرازى [ 1 ] ، كه در شرح خود

--> ( 1 ) و هو الحكيم النحرير استاد مشايخ المتأخرين من المتألهين ، مولانا الاعظم المولى على النوري في حواشيه على الاسفار . ( 2 ) صدر المتألهين در برخى از آثار خود از جمله شرح اصول كافى و مفاتيح و رسالهء عرشيه تصريح مىنمايد كه اعتقاد به كينونت نفوس انسانى قبل از ابدان دنيوى و تحقق نفوس به وجود قرآنى قبل از نشأت تعلقى و فرقانى كأنّه از ضروريات