است . و نفس ، صورت تماميت بدن و فصل محصّل آن مىباشد . و نفسيت روح در طليعهء ظهور ، از عوارض لاحقه نيست . و از محالات بديهيه است كه جوهر عقلانى تام كه در رتبهء جواهر عقلى واقع شده است و در صميم ذات ، فاقد جهت قوه و منزه از استعدادات جسمانى است ، به واسطه امور عرضى و جهت كسب كمالات عرضى ملتجى به تعلق به ابدان شود . و جوهر عقلى تام الوجود ابدى الحيات و سرمدى البقاء هرگز مزاول امور حادث فانى غير باقى نمىشود ، به همين لحاظ ، برخى ، تجرد نفس را انكار نموده‌اند . و جمعى به تناسخ معتقد شده‌اند . و جمعى تصريح نموده‌اند كه شىء حادث ، محكوم به زوال و فناست ، به همين لحاظ برخى به قديم بودن ارواح معتقد شده‌اند . و فيلسوف محقق افضل المتأخرين حكيم طوسى ، خواجه نصير يكى از مسائلى كه كشف آن را از معاصر نحرير خود شمس الدين خسروشاهى خواسته است ، مسألهء بقاى نفس بعد از بدن و نحوهء بقاى آن بعد از بوار بدن مىباشد . « ما بال القائلين بأنّ ما لا حامل لإمكان وجوده و عدمه فإنّه لا يمكن أن يوجد بعد العدم أو يعدم بعد الوجود حكموا بحدوث النفس الإنسانية . . . و امتنعوا عن تجويز فنائها ؟ » . چه آن كه اگر جايز باشد بدن ، محل امكان تحقق و وجود آن شود ، چرا بوار بدن سبب انعدام شود به اين معنا كه بدن ، حامل امكان فساد آن نيز باشد [ 1 ] ؟