و ما ، در مباحث قبل بيان نموديم كه جميع نفوس بعد از موت و مفارقت از بدن ، جهت تعلق تدبيرى در آنها باقى نمىماند . و در اين مبحث بيان مىشود كه نفس بعد از خلع جلباب بدن و نيل به مقام فعليت ، رجوع به قوه در آن مستلزم آن است كه شىء بالذات مقتضى بطلان و عدم ذات خود باشد . و اين ، غير از مسألهء معاد جسمانى است ، چون معاد جسمانى عبارت است از حشر بدن و روح در آخرت و تعلق روح به بدن در نشأت آخرت نه از براى تكميل و تكامل بلكه جهت نيل به ثمرهء افعال و نتايج اعمال . قائلان به تناسخ مانند بسيارى از حكماى چين و هند و بابل و مصر و ايران و يونان بر اين رفته‌اند كه نفوس ، به نحو كلى و به طور تام و تمام از ماده مجرد نمىشوند و به فعليت تمام نمىرسند و جهت تعلق و انتقال در آنان به كلى از بين نمىرود و بعد از موت به بدن ديگر منتقل مىشوند ، ولى در جهت انتقال و كيفيت نقل در اين مسأله اختلاف دارند . [ 1 ]