ومحقق خوانسارى در نقد آن اظهار داشته : هو ( الحدوث الدهري ) ممّا لا يصل اليه فهمي ولا يحيط به وهمى ولكن نقلناه لعلّه يهتدى بها أحد من المحصلين . اين مسأله وبحث از مباحث ومطالبى است كه انديشه وپندار من آن را نمىيابد ، شايد دانشجويان دانش فلسفه در آينده آن را بيابند وبراي آنان قابل درك باشد . عالم بزرگوار ملا إسماعيل خواجوئى در رسالهء ابطال الزمان الموهوم به دفاع از نظريهء مير داماد در اثبات حدوث دهري همت گماشته وآنچه را محقق خوانسارى در بطلان حدوث دهري واثبات زمان موهوم كه عقيدهء عده‌اى از متكلمين است آورده ، يكايك مورد نقد وردّ قرار داده ودر پايان مىفرمايد : إنّ القول بالزمان الموهوم ممّا لا يطاق العقل ولا يوافق النقل . قول به پيدايش وحدوث جهان به حدوث زماني موهوم را نه عقل مىپذيرد ونه موافق شرع است . به هر حال محقق وپژوهشگر با در اختيار داشتن عين عبارات صاحب حاشية در كنار اعتراضات وارده بر دقايق مطالب اشراف وآگاهى بيشترى خواهد يافت . نظريهء حدوث دهري جهان در حوزهء فلسفي أصفهان از طريق مير داماد ابراز شده واز آن زمان چنان شهرت يافته كه بسيارى آن را از مبدعات ونوآوريهاى أو دانسته‌اند چنانكه در قرن سيزدهم حاجى سبزوارى - أعلى اللّه مقامه - در منظومهء حكمت فرموده : دهرىّ أبدا سيّد الأفاضل ودر شرح آن فرموده : هو المحقّق الدّاماد البارع في الحكمة الحقّة بحيث قيل له المعلّم الثالث ، فهو يقول بحدوث العالم حدوثا دهريّا ، وسبط القول فيه بما لا مزيد عليه . قول به حدوث دهري را برترين دانشمندان عصر در فلسفه وحكمت حقه « محقق داماد » كه أو را معلم سوم مىنامند اظهار داشته وأو معتقد به پيدايش وحدوث جهان است به حدوث دهري ، وچنان در آن به تفصيل بحث فرموده كه در آن ديگر جاى سخن نيست . ولى قبل از مير داماد - قدّس سرّه - نيز نظريهء حدوث دهري مطرح بوده ، چنانكه در