مشربى بر ديگر مذاهب با دليل بيان گرديده است . پيداست كه در واقع مؤلف به روش تطبيقي مسائل كتاب را در آن عصر مورد بحث قرار داده است . در زمان حاضر كه فلسفهء تطبيقي خود بصورت يك موضوع عمده واصلى رشته‌هاى مختلف فلسفي شناخته شده وكتابها ومقالات تحقيقى در اين باب نوشته شده است ، تحليل مسائل فلسفي به روش تطبيقي تازگى ندارد ولى در عصر جامى يعنى در حدود ششصد سال پيش به اين صورت مسائلي را مورد بحث قرار دادن وپيرامون آن به نگارش رساله يا كتاب پرداختن كارى بديع وبسيار جالب بوده است . يكى از فوائد مهم كتاب وبخصوص شرح وترجمهء فارسي آن اينست كه مىتوان تا اندازه زيادى چگونگى تطور مسائل مورد بحث را در عصور مختلف بدست آورد وتلقّى هر مشربى را از مسائل مذكور بر أساس أصول أولية مورد اعتقاد خودشان استنباط كرده وفهميد . اين مطلب از نظر بررسى تاريخي مسائل فلسفي در قرون أخير كه تقريبا هيچ‌گاه بطور علمي وكامل مورد تحقيق قرار نگرفته بسيار با اهميت است . در باب آميختگى فلسفه وعرفان وتصوف با هم وانطباق وتلفيق آنها با آيات قرآني وأحاديث كه در قرون أخير بحدّ كمال خود رسيده بود ، از كي وچگونه شروع شده وچه عواملي موجب آن گرديده به هيچ وجه مورد بحث وبررسى دقيق وعلمي بىغرضانه قرار نگرفته است . وهرچند گاه‌گاه از طرف مستشرقان غربى ودانشمندان اسلامى مقالات وتحقيقاتى در اين خصوص بعمل آمده ولى چون بديده انصاف بنگريم قطع نظر از اينكه بررسىهاى مذكور شمول نداشته وبصورت كاملا تحقيقى وعلمي نبوده است ، كاملا بىطرفانه نيز نيستند . اين مقالات وتحقيقات بنظر مىرسد بيشتر براي اثبات نظريات واهدافى كه قبلا براي نويسندگان مقالات روشن بوده نگارش يافته است نه از براي كشف واقع مطلب ودرك واقعيّتهاى تحولات تاريخي آن مسائل . گاه هم بنظر رسيده كه كساني در نوشته‌هاى خود بدون ذكر دليل وابراز مدرك وشاهدي نظراتى در خصوص مسائل فلسفي در قرون أخير ابراز داشته‌اند كه بيشتر به اظهار فضل مىماند ونمىتواند مورد استناد واستشهاد علمي قرار گيرد . بهر حال چگونگى تاريخ علوم عقلي اسلامى وبخصوص فلسفه