عبد الرحمن جامي

مقدمة 19

الدرة الفاخرة في تحقيق مذهب الصوفية والمتكلمين والحكماء المتقدمين

سپس اين نسخه‌ها را با يكديگر مقابله كرديم ونسخه‌بدلها را در حواشي قرار داديم . گزينش نسخه‌هاى نمايندهء گروه با در نظر گرفتن ملاحظاتى بوده است از اين قرار : 1 ) دقّتى كه در نوشتن نسخه به كار رفته بوده كه نشانهء آن خالى بودن نسخه از اشتباهات آشكار است ؛ 2 ) اينكه كاتب پس از نوشتن نسخه آن را با نسخه‌هاى ديگر مقابله كرده ودر حاشيه‌ها اصلاحاتى به عمل آورده باشد ؛ 3 ) اينكه روايت متن استنساخ شده از طريق أستاذ معتبرى انتقال يافته باشد ؛ 4 ) شهرت استنساخ‌كننده به دانشمندى در موضوع متن استنساخ شده . بنابراين ملاحظات ، بايد گفت كه نسخهء يهودا 3872 در ميان نسخه‌ها از همه معتبرتر است . به همين جهت در مواردى كه يك قرائت با اكثريّت نسخه‌هاى گزيده تأييد نمىشده است ، معمولا قراءت اين نسخه را پذيرفته‌ايم . ا . متن الدّرّة الفاخرة متن درّهء فاخره هم به صورت كوتاه وهم به صورت بلند موجود است . متن كوتاه با بند 73 پايان مىپذيرد و ، چنانكه بيشتر گفتيم ، محتملا متن اصلى كتابي است كه جامى براي سلطان محمّد دوم فرستاده بوده است 1 . متن بلند مشتمل است بر بندهاى إضافي 92 - 74 كه محتملا ديرتر وبراي تكميل كتاب نوشته شده است . تنها ده نسخه از 25 نسخهء مورد استفاده متن بلند را دارد . در يكى از اينها ، مجاميع طلعت 217 ، بندهاى إضافي متن بلند به خطّ ديگرى نوشته وبه پايان متن كوتاه ملحق شده است . در نسخهء ديگر ، عامّ 9276 ، بندهاى إضافي دو بار آمده است ، يكى در جاى خاصّ خود وديگرى در پايان شرح لأرى . از آن جهت كه اين بندهاى إضافي مكرّر به صورت جداگانه از باقي متن استنساخ شده بوده ، در مقابلهء نسخه‌ها وتوزيع آنها به گروهها ، اينها را همچون كتابهاى جداگانه در نظر گرفته‌ايم . بنابراين در آنچه پس از اين مىآيد ، متن كوتاه را عموما همچون متن اصلى در نظر گرفته‌ايم ، وبندهاى إضافي متن بلند را متمّم ناميده‌ايم . از 25 نسخهء متن اصلى مورد مراجعه ، هشت نسخه را مىتوانيم بنا بر اختلاف