نماز ظهر گذشته باشد نظر به حال مصلى پس اگر متطهر ( 1 ) ومقيم باشد مقدار چهار ركعت گذشته باشد وقت عصر داخل شده واگر محدث باشد مقدار طهارت وچهار ركعت گذشته باشد واگر مسافر ومتطهر باشد مقدار دو ركعت واگر مسافر ومتطهر باشد مقدار طهارت وچهار ركعت گذشته باشد وآخر وقت ظهر وقتي است كه تا غروب آفتاب مقدار نماز عصر مانده باشد نظر به حال مصلى چنانچه معلوم شد واين مقدار وقت مخصوص عصر است ومقدار أداء ظهر از أول زوال مخصوص ظهر است وما بين دو وقت مخصوص مشترك است ميان ظهر وعصر وآخر وقت عصر غروب آفتاب است ( 2 ) وآن أول وقت نماز شام است وعلامت آن بر طرف شدن سرخى است كه در جانب مشرق ظاهر مىشود وأول وقت نماز خفتن وقتي است كه از غروب آفتاب مقدار سه ركعت گذشته باشد اگر متطهر باشد يا مقدار سه ركعت يا طهارت اگر محدث باشد پس وقت مشترك مىشود ميان شام وخفتن تا آنكه باقي ماند به نصف شب آن مقدار كه نماز خفتن را به آن ادا توان كردن وآن مخصوص نماز خفتن است نظر به حال مصلى چنان كه گذشت وجمعى از مجتهدين برآنند كه تا سرخى جانب مغرب بر طرف نشود وقت نماز خفتن داخل نمىشود فصل نماز در أول وقت گذاردن ثواب عظيم دارد به تخصيص نماز صبح ومغرب وتأخير نماز از أول وقت به غايت مكروه است مگر در چند جا كه تأخير نماز از أول وقت سنت است واز آن جمله دوازده جا كه مشهورتر است مذكور مىسازيم أول تأخير نماز خفتن تا وقتي كه سرخى مغرب بر طرف شود وبعضي مجتهدين اين تأخير را واجب مىدانند دويم تأخير نماز ظهر در بلادي كه هوا به غايت گرم مىشود تا وقتي كه گرمى هوا كمتر شود سيم تأخير نماز عصر تا وقتي كه سايه كه بعد از زوال حادث شده مساوى شاخص شود چهارم تأخير زنى كه استحاضة كثيره دارد هر يك از نماز ظهر وعصر را به آخر وقت تا چهار نماز را به يك غسل در يابد پنجم تأخير نماز صبح وظهر وعصر جهت گذاردن نافله آن ششم تأخير پيش نماز نماز را تا وقتي كه مأمومين جمع شوند هفتم تأخير مأمومين نماز را تا وقتي كه پيش نماز حاضر شود هشتم تأخير مسافر نماز را تا فرود آمدن هر گاه آداب نماز را در منزل بهتر بجا تواند آورد نهم تأخير نماز مغرب وخفتن تا رسيدن به مشعر الحرام چنانچه در كتاب حج مذكور خواهد شد دهم تأخير نماز مغرب شخصي را كه جمعى انتظار أو بكشند كه با أو افطار نمايند ويا خود روزه بوده باشد وبه غايت گرسنه شده باشد يازدهم تأخير مربيه طفل ظهر وعصر را به آخر وقت تا چهار نماز را

--> ( 1 ) معلوم نيست گذشتن مقدار طهارت ومثل آن از مقدمات نماز از وقت مخصوص بوده باشد صدر دام ظله . ( 2 ) أحوط تأخير نينداختن نماز ظهر وعصر است از فرو رفتن قرص آفتاب واگر تأخير شد البتة پيش از بر طرف شدن سرخى بجاى آورد ونيت ادا وقضا ننمايند وتأخير افطار است در روزه از بر طرف شدن سرخى صدر دام ظله .