ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
48
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
صدقه دهنده در روز قيامت است ، وبه دريافت صدقه دهنده اين فضيلت را وظهور وبروز آن ، روز قيامت در نامهء عمل وى ، در اين عبارت بدان اشاره شده است : فرداى قيامت آن را به تو باز پس دهد . سپس دستور داده است كه هر گاه نيازمندى را ديد غنيمت شمارد وآن توشه را بر دوش وى قرار دهد وبيشتر به أو كمك كند ، تا سر حدّ توان به أو توشه بسپارد . أو را به غنيمت شمردن وشتاب در صدقه دادن با اين عبارت تشويق كرده است : شايد زماني فرا رسد كه أو را بجويى ونيابى ، زيرا اگر وسيلهء يك كار مهم به گونهاى باشد كه به هنگام جستجوى آن ، گاهى به دست آيد وگاهى نيايد پس لازم است كه به دست آوردن آن را غنيمت شمرد ودر آن باره مسامحه نكرد . دوم : صدقه دادن به فقير در حقيقت وأمي است از طرف صدقه دهنده كه در حال بىنيازى مالي را مىدهد تا در روز فقر وتنگدستىاش به أو باز پس دهد . وصفت « وأم گيرنده » را در اينجا استعاره براي خدا آورده است به اعتبار اين كه أو پاداش ثواب را به كسى كه در راه طاعت أو مالش را انفاق كرده ، مىدهد ، ودر اين آية مباركه بدان اشاره كرده است : مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثِيرَةً « 13 » حضرت وأم دادن به هنگام بىنيازى وبازپرداخت وأم در وقت تنگدستى را يادآور مىشود تا برترى بازپرداخت را بنماياند ووأم دهنده به خاطر سود دلخواهى كه عايد أو مىشود ، علاقهمند به دادن وأم گردد . ( 61504 - 61456 ) چهارم : توجّه دادن بر سختى راه آخرت وضرورت آمادگى براي آن است ، با سبكبارى از گناهان وسرعت در اين كار پيش از پايان فرصت . لفظ عقبه ( گردنه ) را عارية آورده است از راه آخرت زيرا در اين راه بالا رفتن از پلههاى مراتب كمال به وسيلهء فضايل از ميان انبوه خصال نكوهيده وجود دارد . واين راه
--> ( 13 ) سوره بقره ( 2 ) آية ( 245 ) يعنى : كيست كه به خدا وأمي نيكو بپردازد پس أو چندين برابر پاداش مىدهد .