ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
44
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
4 - صفت خير البريّة طفلا يعنى در خرد سالى از همگان بهتر بود ، زيرا چنان كه مىدانيم ملاك برترى وفضيلت ، كردار نيك وپايدارى در راه خداست ، وچون آن حضرت از آغاز كودكى وخرد سالى به سبب داشتن اين صفات از همه برتر بود ، امام ( ع ) فرموده است : كه أو در كودكى از همگان بهتر بود . 5 - صفت وأنجبها كهلا يعنى در بزرگسالى از همه بزرگوارتر وبرگزيدهتر بود ، زيرا بزرگوارى وبرگزيدگى مستلزم داشتن صفات بزرگوارانه وبرگزيدن وبه كار بستن فضيلتهاى عالي انساني است ، وآن حضرت در جوانى وبزرگسالى معدن هر فضيلت ودر پيرى برگزيدهترين آنان بوده است واژههاى طفلا وكهلا نيز بنا بر اين كه در جمله حالند منصوب شدهاند . 6 - صفت أطهر المطّهرين شيمة يعنى خوى وسرشت أو از همه پاكان ، پاكيزهتر بود ، زيرا آن حضرت متمّم مكارم اخلاق وكامل كننده آنها بود وهر صفت خوب وخوى نيكويى از آن حضرت كسب شده است ، لذا سرشت أو از همه پاكيزهتر وخلق وخوى أو از همه فاضلتر وكريمانهتر بود . 7 - صفت أمطر المستمطرين ديمة يعنى بذل وبخشش أو از همه بيشتر بود ، ديمه به بارانى گويند كه رعد وبرق در آن نباشد ، ودر اين جا صفت ابرى را كه در آن اميد چنين بارانى است براي آن حضرت استعاره فرموده وبا واژه . ديمة اين استعاره ترشيح شده است ، واين كناية از منتهاى جود واحسان آن حضرت است ، چنان كه آن بزرگوار وقتي شب فرا مىرسيد به خانه باز مىگشت وهر چه زر وسيم در خانه يافت مىشد ، صدقه مىداد وچيزى از آنها به صبح باقي نمىماند . شيمة وديمة در جمله تميز مىباشند . ( 20313 - 20299 ) فرموده است : فما احلولت لكم الدّنيا في لذّاتها . . . تا من بعد . روى سخن با بنى اميّه وأمثال آنهاست ، واز اين كه پس از پيامبر ( ص ) بر دنيا دست يافته واز آن كأم گرفتهاند وبدان شادمانند آنها را سرزنش مىكند ويادآورى مىفرمايد كه اينان با اين كارها به مخالفت با سنّت پيامبر ( ص )