برخى نسخه‌ها « وكم عسى » به جاى « وما عسى » آمده است . ومعنا اين است : چه بسيار اميدوار است كسى كه به سوى مقصدى با شتاب تمام مىراند كه به آن برسد ، واين استفهام براي تحقير وناچيز شمردن مدّت حركت است كه مراد از آن همان مدّت زندگى در دنياست ، ومفعول « المجرى » محذوف است ، وتقدير آن « المجري مركوبه » مىباشد . كه چون غرض تنها بيان اجرا بوده ، مفعول حذف شده است واين واژه گاهى به صورت لازم هم آمده است ، همچنين است قول آن حضرت : « وما عسى أن يكون بقاء من له . . . تا يفارقها » يعنى : چه اميد وآرزويى بر اين بقا ودوام است ؟ و « كان » در اين جا تامّه است ، واستفهام در هر دو جا براي تحقير وناچيز شمردن مدّت زيست در دنيا وردّ بر آرزومندان واميدواران به آن است . ومقصود از « الطّالب الحثيث » مرگ است كه طلب كننده‌اى شتابان است . وبر سبيل مجاز « 2 » لفظ طلب به مرگ نسبت داده شده وحدو براي آن استعاره گرديده ومناسبت آن بر خواننده پوشيده نيست ، زيرا واژه حدو كناية از علل واسبابى است كه آدمي را پيوسته به سوى مرگ مىكشاند . ( 19238 - 19188 ) بيان آن حضرت كه فرموده است : ولا تنافسوا . . . تا إلى فناء نهى است از اين كه به دنيا در هيچ يك از أحوال آن ، چه خوب وچه بد اعتماد كنيم ، عزّت وافتخارات وزيورها وتنعّمات آن را كه از جمله محاسن وخوبيهاى دنياست ، پايدار بدانيم ، ونهى كرده است از اين كه به اينها دلبستگى وبه خاطر آنها با يكديگر همچشمى داشته باشيم ، وامّا شرّ دنيا عبارت از زيانها وسختيهاى آن است كه از بىتابى وناشكيبايى در برابر آنها نهى كرده است ودر باره وجوب خود دارى از ارتكاب آنچه نهى كرده استدلال فرموده است به ناپايدارى وزوال آنها ، واين كه هر چه زايل شدني واز ميان رفتنى است شايسته دلبستگى ورغبت

--> ( 2 ) مجاز به فتح ميم از اصطلاحات أدبي وأصولي است ودر مقابل حقيقت به كار مىرود وعبارت است از استعمال لفظ در غير معنايى كه براي آن وضع شده است . فرهنگ معارف اسلامى ( مترجم )