ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
63
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
كردند وعمرو عاص نيز بيعت كرده بود - اينها دلايل آمادگى جنگى مخالفان با حضرت بود . با توجّه به اين قراين وشواهد ، امام ( ع ) فرمان آمادگى وفرآهم كردن ساز وبرگ نظامى به ياران خود مىدهد . ( 6070 - 6058 ) در نشانههاى وقوع كارزار به كناية فرمودهاند : وقد شبّ لظاها وعلا سناها اين جملات حضرت كنايهاى است . وجه شباهت ، ميان شعلههاى آتش وبالا رفتن زبانههاى آن ونشانههاى جنگ ، اين است كه در هر دو عامل ، گمان هلاكت وزمينه آشوب وجود دارد . يعنى جنگ را به آتش تشبيه كردهاند . زبانه كشيدن كه از خصوصيات آتش است به كناية براي جنگ آورده است . احتمال ديگر اين كه عبارت حضرت از باب استعارهء ترشيحى باشد ، با اين توضيح كه لفظ « سناها » علامت استعاره ترشيحى گرفته شود . امام ( ع ) به دنبال فرمان آمادگى براي جهاد ، صبر واستقامت در جنگ را توصيه مىكنند ، كه شعار پيكار قرار گيرد . اين عبارت را به شكل استعاره به كار بردهاند ، يعنى چنان كه لباس زيرين همواره بدن را فرا مىگيرد ومىپوشاند ، صبر در جنگ هم بايد ملازم وهمراه جهادگر باشد . ممكن است واژه « استشعار » در فرموده آن بزرگوار به معناى علامت ونشانه باشد ، يعنى نشانه بارز شما در جنگ بايد صبر وشكيبايى باشد . احتمال سوّمى هم در معناى « استشعار » دادهاند وآن اين كه اين كلمه از « شعور » بمعنى فهم گرفته شده باشد يعنى فهم ودرك شما بايد در جنگ صبر وتحمّل باشد . ولى دانشمندان علم اشتقاق ، شعار به معنى علامت را مشتق از شعور نمىدانند . سپس امام ( ع ) صبر را برترين عامل پيروزى دانستهاند . اين گفتهء حضرت نتيجة است براي كساني كه شكيبايى را شعار خود قرار دهند . حال اگر شعار را به معنى همان لباس زيرين بگيريم مقصود حضرت از عبارت روشن است