ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
38
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
فراخوانى ، به هنگام يارى خواستن از آنها وبه كمك طلبيدنشان مىباشد . دليل اين ادّعا سرودهء اوست : هنالك لو دعوت . . . إلخ : « آن گاه كه آنان را فراخوانى ، مانند ابر تابستان به سرعت در نزدت حاضر مىشوند . » ( 5711 - 5659 ) قبل از پرداختن به شرح خطبه ، شارح معظم جريان هجوم بسر بن أرطأة به يمن وديگر جريانها را تعريف كرده كه بدين قرار بوده است : گروهى از ساكنان صفا ، طرفدار عثمان بن عفان خليفه سوم بودند . آنها كشتن عثمان را امرى بزرگ شمردند وناگوار داشتند . ولى از روى حيله ونيرنگ با أمير مؤمنان علي ( ع ) بيعت كردند . هنگامى كه عدّهاى همچون طلحه وزبير در عراق با آن حضرت مخالفت كردند ، زمينهء اظهار مخالفت آنان فرآهم شد . بدان هنگام ، والى وفرماندار أمير مؤمنان ( ع ) ، در يمن عبيد اللّه بن عباس وفرمانده سپاه سعيد بن نمران بودند . مخالفت عراقيان با علي ( ع ) وشهادت محمّد بن أبي بكر در مصر موجب شد تا غارتگريهاى مردم شام آغاز شود اين أمور سبب شد كه طرفداران عثمان در يمن سر وصدا به راه اندازند . وبه خونخواهى عثمان برخيزند . عبيد اللّه بن عباس ادّعاى اين ماجراجويان را زشت وناپسند دانست وآنان را از پيگيرى اين موضوع بر حذر داشت ، امّا آنان بر مخالفت خود افزودند وآشكارا حكومت علي ( ع ) را ردّ كردند . ابن عباس ناگزير مخالفان را زندانى كرد . زندانيان به همدستان سپاهى خود نامه نوشته وآنها را از وضع خود مطّلع ساختند . با بروز اختلاف در ميان سپاهيان ، سعيد بن نمران ، ارتشيهاى وابستهء به مخالفان را ، از كار بركنار كرد واخراج آنها را علني ساخت . در پى اين پيشامد ، عدّه زيادى ؛ از شورشيان خيانتكار از دادن زكات وصدقات سر باز زدند . عبيد اللّه بن عباس وسعيد بن نمران ، جريان امر را به وسيلهء نامه ، به