ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

28

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

پناه بريد وبه راه روشنى كه براي شما مقرر فرموده برويد وبه واجباتى كه يقين كرده عمل كنيد ، تا رستگار شويد . هرگاه به دستور شريعت وفرامين خداوند عمل كنيد على ضمانت مىكند كه چنانچه در دنيا به توفيقي دست نيابيد در آخرت رستگار خواهيد شد . « 1 » » [ شرح ] ( 5633 - 5613 ) در اين فصل حضرت نظر كساني را كه مىگفتند ، آن جناب با مخالفان كنار بيايد وبا آنها نجنگد وبنوعى سازش كند چرا كه از كارزار با آنها بهتر است ، رد مىكند ومىفرمايد : لعمري ما علىّ . . . ولا ايهان ؛ به جان خودم سوگند ، سازشكارى با آنان - به اين لحاظ كه صلاح ديانت در اين است - بر من واجب نيست ، وآنان نتوانسته‌اند مرا ضعيف كنند ، ودر پيكار با آنها ، در خود ناتوانى ودرماندگى نمىبينم كه با آنان كنار بيايم پس چه چيز ايجاب مىكند كه بنا به نظر اينان ، از مخالفان حق پيروى كنم ؟ » استدلال حضرت بر لزوم پيكار با دشمنان ، انكار كردن حق وكنار آمدنشان ، با ستمگرى وتجاوز بيان شده است . ستمكار بودن آنان تنبّهى است براي شنوندگان ونزديك ساختن ذهنشان ، به معذور بودن آن حضرت به قيام واقدام بر جنگ وستيز با آنان ؛ زيرا پيكار با كساني كه حق را انكار ، وبا ستمگر كنار آمده باشند ، واجب ولازم است . پس نبايد وقوع جنگ را ناپسند شمرد ، چنان كه نظر صلح طلبان همين بود .

--> ( 1 ) در علت ايراد اين خطبه دو نظريه نقل شده است : بعضي بر اين عقيده‌اند كه امام ( ع ) اين خطبه را در تجويز پيكار با مخالفان وفراخوانى مردم به أطاعت خداوند وتقرب يافتن به درگاه حق تعالى ايراد كرده است . بعضي بر اين باورند كه حضرت خطبه را در پاسخ به كساني كه نظر به صلح وآشتى با مخالفان داشته‌اند بيان كرده است . به نظر بعضي از مترجمان كه شايد نظر صحيح نيز همين باشد امام ( ع ) اين خطبه را در جواب كساني كه آن جناب را متهم به سازش كرده‌اند ايراد كرده است . - م .