ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

14

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

شكيبايى بر مصيبت وبلاهاى رسيده از جانب خداوند . وانتظار رحمت حق را داشتن نيز هست . ( 5380 - 5343 ) در توضيح وتكميل مطلب قبل وبيان تشبيه كه : واگذار كنندهء رذايل اخلاقى وانتظار دارندهء نيكى از خداوند رستگار است توجه بيشترى به پستى وناچيزى أموري داده‌اند كه ريشهء تمام جنجالها وكشمكشهاى رذايل اخلاقى هستند ، كه بزرگترين وبا اهميت‌ترين آنها را ، در نزد مردم دو چيز دانسته وفرموده‌اند : انّ المال والبنين حرث الدّنيا : « ثروت وفرزندان ، حاصل دنيايى انسانند » واين دو ، بزرگترين أسباب اصلاح دنياي انسان وبرترين زينتهاى موجودند . چنان كه خداوند متعال فرموده است : الْمالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَالعَمَل الصّالِح حَرْثُ الآخِرَةِ « 7 » با اين بيان حق تعالى بر پستى وناچيزى مال وفرزندان ، نسبت به كارهاى شايسته توجّه داده است ؛ بدين بيان كه مال وفرزندان مزرعه ومحصول دنيايى وكار شايسته ونيك سرمايه ، آخرت است . از اين بيان يك قياس منطقي ، بدين سان به دست مىآيد كه « صغرا » يش مال وفرزندان محصول دنيايند كه در عبارت آمده است . « كبرا » ى آن بطور ضمني ونهفته : محصول دنيايى در برابر محصول آخرت ناچيز است ، مىباشد . نتيجة اين مىشود كه در حقيقت مال وفرزندان نسبت به ثواب آخرت ناچيز وحقيرند توضيح برهان : در مقدمه دوّم : والعمل الصالح حرث الآخرة ، ثابت شد كه محصول آخرت كارهاى شايسته‌اند بنا بر اين مال وفرزندان نسبت به عمل نيك پست وبىمقدارند . اثبات مقدمهء أول بسيار واضح وروشن است ، زيرا مال وفرزندان براي غير دنيا مفيد نيستند اثبات مقدمه دوّم به دو طريق ممكن است :

--> ( 7 ) سوره كهف ( 18 ) آية ( 46 ) : مال وفرزندان زيبايى زندگى دنيايند .