كامل البراعة ، « فلان كس بلاغت نمكين وفضل كامل دارد » . اگر عين الفعل دو كلمهء متجانس يكى باشد آن را تجنيس مصحّف مىگويند واگر دو كلمهء متجانس در لام الفعل مشترك باشند تجنيس مشابه ناميده مىشود . تجنيس اگر به صورت كلمات مركّب باشد سه صورت دارد : 1 - اگر فقط در نوشتن مشابه بوده ودر تلفظ مشابه نباشد آن را مصحّف مىگويند مانند سخن علي ( ع ) كه فرمود : قصّر ثيابك فانّه أبقى واتقى وانقى « 22 » : « لباست را كوتاه كن كه آن پر دوامتر وبه تقوا نزديكتر وپاكيزه‌تر است » . ميان كلمات أبقى ، اتقى وانقى تجنيس مصحّف است . ونيز گفته‌اند : عزّك غرّك فصار قصار ذلك ذلّك فاخش فاحش فعلك فعّلك تهدا بهذا ، « مقام تو را مغرور كرده ونتيجهء آن موجب خوارى تو شده ، بنا بر اين از فعل زشتت بترس شايد بدين سبب رستگار شوى » . 2 - ممكن است دو كلمهء مركّب متجانس فقط از نظر لفظ با هم متشابه باشند نه از نظر خط . كه آن را متجانس مفروق مىگويند مانند قول شاعر : كلّكم قد اخذ الجام فلا جام لنا * ما الّذى ضرّ مدير الجام لو جاملنا « 23 » يدر اينجا كلمات « جام لنا » و « جاملنا » فقط در تلفّظ تشابه دارند نه در خط 3 - ممكن است دو مركّب متجانس هم از لحاظ خط وهم از لحاظ تلفّظ متشابه باشند كه آن را مقرون نامند . مانند سخن گوينده‌اى كه گفته است . إذا لم يكن ملك ذاهبة فدعه ، فدولته ذاهبة ، « هر گاه فرمانروايى داراى بخشش نباشد أو را واگذار زيرا دولتش ناپايدار است » . در اينجا شاهد در « ذاهبة وذاهبة » است كه

--> ( 22 ) بعضي قصّر را به معناى طهّر گرفته‌اند . - م . ( 23 ) هر كدام از شما جام خود را گرفت وبراي ما جامى نيست به ساقى چه زيانى داشت اگر با ما خوش رفتارى مىكرد .