1 - انتهاى حلق وآن مخرج سه حرف است : همزه ، الف ، ها . 2 - وسط حلق وآن جايگاه خروج دو حرف : ع وح است . 3 - نزديكترين جا به لبها وآن مخرج حروف : غ وخ است . 4 - زبان وكأم وآن مخرج ق است . 5 - كمي نزديكتر به لب از مخرج ق روى زبان وكأم وآن مخرج ك است . 6 - وسط زبان وكأم وآن مخرج حروف ج وش وى است . 7 - كنار زبان ودندانهاى بزرگ وآن مخرج ض است . 8 - سر زبان وقسمت فكّ بالايى نزديك دندانهاى رباعي مخرج ل است . 9 - سطح بالاى زبان ، نزديك به دندانهاى ثنايا مخرج ن است . 10 - از مخرج ن كمي به طرف مخرج ل ، مخرج « ر » است . 11 - بين سر زبان وكمي بالاتر از دندانهاى ثنايا مخرج ط ، ت ، و « د » است . 12 - بين سر زبان وكنار دندانهاى ثنايا مخرج ز ، س وص است . 13 - بين سر زبان وقسمت پايين ثناياى فوقانى مخرج ظ ، ث و « ذ » است . 14 - قسمت داخلي لب پايين وأطراف دندانهاى ثناياى بالا مخرج ف است . 15 - بين دو لب مخرج : ب ، م و « و » است . 16 - مخرج ن خيشوم ( بيني ) است . خليل ( عالم نحوى ) گفته است : « ذلاقه در سخن گفتن حروفى هستند كه با سر زبان ادا مىشوند . ذلق اللسان يعنى نوك زبان ، مانند ذلق السنان يعنى نوك نيزه . » وهمو گفته است كه با نوك زبان جز سه حرف ادا نمىشود وآنها عبارتند از « ل ، ر ، ن » وبه همين جهت آنها را حروف ذلاقه ناميده‌اند . مخرج حروف شفائيه كه عبارتند از « ف ، ب ، م » نزديك حروف ذلاقيّه است . به گفتهء خليل چون حروف ذلاقيه در نطق آسان بر زبان جارى مىشود ، در ساختمان كلام فراوان به