ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

603

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

خدا وسنّت نبوّت بر آن استوار است وخاستگاه سنّت وپايان همهء كارهاى بدان باز مىگردد . هر كس به ناحق ادّعا كند هلاكت مىشود ، هر كس بر حق افترا ببندد زيان مىبيند وبه مطلوب نمىرسد ، وهر كس حقّ را اظهار كند هلاك مىشود . در ناداني شخص همين بس كه قدر خود را نشناسد . هر كه بر تقوا استوار ماند هلاك نمىشود كشتهء قومي كه بر أساس تقوا باشد تشنه نمىماند ( هر عملي كه بر مبناى حق باشد ضايع نمىشود . ) بنا بر اين در خانه‌هايتان بمانيد واختلافات خود را اصلاح كنيد كه توبه در پشت سر شماست . هيچ كس جز پروردگارش را نستايد وهيچ نكوهشگرى جز خودش را ملامت نكند » . [ شرح ] ( 4181 - 4176 ) ما اين بخش از خطبه را قبلًا توضيح داديم . بايد توجّه داشت كه معناى جملهء اوّل اين بخش از خطبه اين است : آن كه بهشت وجهنم را در پيش‌رو دارد در حقيقت داراى نوعي سرگرمى است كه أو را از انديشهء غير از بهشت وجهنّم باز مىدارد . بنا بر اين لازم است كه به چيزى جز بهشت سرگرم نشود . مقصود اين است كه اين سرگرمى وسيلهء رسيدن به بهشت ونجات از جهنم است ، كه كتاب آسمانى در اين باره سخن گفته وپيامبران نيز بر اين امر تأكيد كرده‌اند . امام ( ع ) با اين جمله كه بهشت وجهنم فرا روى شما قرار دارند به يكى از اين دو امر اشاره كرده است : 1 - مقصود اين باشد كه بهشت وجهنم مورد توجه‌اند وانسان در مدّت عمرش به ياد آنهاست ، زيرا در پيش روى انسانها قرار دارند وهميشه انديشهء انسان را به خود مشغول مىدارند وهر كس بهشت وجهنم را تا اين اندازه در نظر داشته باشد به غير آن دو نمىپردازد . 2 - پيش روى بودن بهشت وجهنّم به اين معنى باشد كه چون انسان از