ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
540
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
امام ( ع ) لفظ « نبأة » را براي فراخوانى وصدا زدن آنان به راه حق استعاره آورده است ونيز لفظ « صيحه » را براي خطاب خدا ورسولش به مردم استعاره بكار برده است . « نبأه » كه عبارت از صداى آهسته است كناية از ضعف دعوت آن حضرت نسبت به نيرومندى دعوت خدا ورسول مىباشد . توضيح آن كه صداى خفى در برابر صداى بلند شنيده نمىشود ، زيرا ويژگى حواس اين است كه با وجود صداى بلند ، صداى ضعيف را نشنود ، چون شخص متوجّه صداى بلند مىشود واز شنيدن صداى خفيف غافل مىماند وكلام امام ( ع ) در جذب مردم ومورد قبول واقع شدن ضعيفتر از كلام خدا ورسول است . كلام خدا ورسول صداى بلندترى براي مردم در دعوت به حق ايجاد مىكند وكلام امام ( ع ) نسبت به آنها ، صوت خفيفترى به وجود مىآورد . نسبت دادن كرى ( اصمام ) به صيحه استعارهء ترشيحى است وكناية است از رسايى كلام مكرّر خدا به گوش مردم به حدّى كه شنوايى آنها را از كار انداخته وچيزى را نمىشنوند ، بويژه ، صداى ضعيف را چنان كه هر كس را صيحه كر نموده است صداى خفيف را نمىشنود . اين سخن امام ( ع ) براي رفع تكليف خودش مىباشد زيرا پند آن حضرت براي آنها ثمربخش نيست وهمين نشنيدن پند ومعذوريّت آن حضرت در عدم تكليف در هدايت آنها ، مذمّت وسرزنش آنهاست . دليل ارتباط اين سخن امام با جملهء قبل كه به اين مفهوم بود : گوشتان كر باد چگونه سخن مرا نمىپذيريد ، اين است كه امام ( ع ) در جهت ملامت آنها به خاطر نپذيرفتن سخنش فرموده : چگونه سخن مرا بشنوند كساني كه سخن خدا ورسول را با آن كه بارها به گوششان خورده بود واعتقاد فراوانى به آن داشتند نپذيرفتند ، وچگونه گوششان توانايى شنيدن كلام مرا داشته باشد با آن كه نداى خداوند متعال گوش آنها را كر كرده است : ( 3144 - 3140 ) فرموده است : ربط جنان لم يفارقه الخفقان