ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
469
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
ايجاد لطافتى در سرشت مردم است تا شوق به لقاى خدا يافته وبه فرشتگان وأنبيا شبهات پيدا كنند . ( 2146 - 2142 ) فرموده است : وتشبّهوا بملائكته المطيفين بعرشه اشاره است به آنچه كه ما ذكر كرديم وآن اين كه بيت معمور در مقابل خانهء كعبه در آسمان است وطواف كعبه به وسيلهء مردم شبيه طواف فرشتگان است به بيت معمور وعرش ، به اين دليل حاجيان در طواف به فرشتگان شباهت پيدا مىكنند ودر نتيجة هر كس كه در اين طواف عنايت خدا شامل حالش شود از طواف كنندگان عرش وبيت معمور محسوب مىشود . ( 2156 - 2147 ) فرموده است : ويحرزون الأرباح في متجر عبادته ويتبادرون عند موعد مغفرته . امام ( ع ) در اين عبارت عبادت را به سرمايهاى كه با آن تجارت مىشود تشبيه كرده است . بنا بر اين تاجر در اين جا نفس وسرمايه عقل است واقسام تصرّفاتى كه عقل انجام مىدهد حركات وسكنات حسّى وعقلي است كه از طريق أوامر عقلي وشرعي خواسته شده است . سودها عبارت است از ثواب خدا وآنچه كه در بهشت نعيم براي نيكوكاران آماده كرده است . براي بندهء حق زشت است كه تصرّف أو در خدمت آقايش تجارتي باشد كه از آن صرفاً كسب سود مادّى باشد وبهترين نوع كار بنده اين است كه خداوند أو را أهل عبادت ببيند كه همهء خواستهاى مادي خود را در خدمت أو از درجه اعتبار ساقط وهمهء اعمال خود را خالص گردانيده است . اين كه امام ( ع ) كلمهء سود را در اين عبارت مطرح كرده است برداشت زيبايى است ، زيرا مردم سود را خوب مىفهمند ودر حركاتشان به آن ميل مىكنند . ذكر اين عبارت براي اين است كه عبادت حاجيان را از روى اشتياق نشان دهد . ( 2165 - 2157 ) فرموده است : وجعله للاسلام علما . . .