هلاكت رسيدن آنها ، به ترس از خداوند وعذاب أو توجّه پيدا مىكنيم . بهرهء انسان از توجّه به عذاب خدا بهره‌اى نفساني است كه اگر مورد غفلت واقع شود واسائه أدبي انجام گيرد چه بسا انسان به عذاب مبتلا شود ودر موقعيّتى قرار گيرد كه مال وفرزند به حال أو نفعي نخواهد داشت . شنوندهء قرآن هرگاه أحوال بهشت وجهنم را بشنود برايش به لحاظى خوف وبه جهتي اميد پيدا مىشود وچنين تصوّر خواهد كرد به هر اندازه كه از يكى دور شود به ديگرى نزديك خواهد شد . بالآخرة قرائت كنندهء قرآن از آيات فوق وديگر آيات قرآن چنين مىفهمد كه اسرار الهى قرآن به دليل پايان نداشتن قابل شمارش ودسترسى به همه آنها نيستند . خداوند تعالى در اين مورد مىفرمايد : قُلْ لَوْ كانَ الْبَحْرُ مِداداً لِكَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِماتُ رَبِّي وَلَوْ جِئْنا بِمِثْلِهِ مَدَداً « 36 » . امام ( ع ) در اين مورد فرموده است : « اگر بخواهم از تفسير فاتحه الكتاب هفتاد شتر را بار مىكنم « 37 » » . كسى كه به هنگام تلاوت قرآن ويا شنيدن آن ، معاني قرآن را ولو به كمترين مقدار ، نفهمد مشمول اين گفته حق تعالى قرار مىگيرد : أُولئِكَ الَّذِينَ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فَأَصَمَّهُمْ وَأَعْمى أَبْصارَهُمْ أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلُوبٍ أَقْفالُها « 38 » . منظور از قفل موانعى است كه بزودى آنها را ذكر خواهيم كرد . 6 - تلاوت كننده بايد خود را از موانع فهم قرآن خالى گرداند . زيرا بسيارند

--> ( 36 ) سورهء كهف ( 18 ) : آيهء ( 109 ) : بگو اى پيامبر اگر درياها مداد شوند كه كلمات پروردگارت را بنويسند درياها پايان مىيابند قبل از آن كه كلمات پروردگار تمام شود ، هر چند درياهاى ديگرى به اين درياها افزوده شود . ( 37 ) لو شئت لأوفرت سبعين بعيرا من تفسير فاتحة الكتاب . ( 38 ) سورهء محمّد ( 47 ) : آيهء ( 24 ) : آنها كساني هستند كه خداوند آنها را لعنت كرده است گوششان كر وچشمانشان را كور كرده است آيا در قرآن نمىانديشند يا بر دلهاشان قفل زده شده است .