ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
416
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
وتجسّم بود ، چنان كه قرآن كريم از آنها چنين حكايت مىكند : وَقالَتِ الْيَهُودُ وَالنَّصارى نَحْنُ أَبْناءُ اللَّهِ وَأَحِبَّاؤُهُ « 11 » ، وَقالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّهِ وَقالَتِ النَّصارى الْمَسِيحُ ابْنُ اللَّهِ « 12 » . وَقالَتِ الْيَهُودُ يَدُ اللَّهِ مَغْلُولَةٌ غُلَّتْ أَيْدِيهِمْ وَلُعِنُوا بِما قالُوا « 13 » . مجوس دو مبدأ را قبول داشتند . خير را به يك مبدأ وشرّ را به مبدأ ديگر نسبت مىدادند . پندار آنها اين بود كه ميان اين دو مبدأ جنگى در گرفته است وفرشتگان ميانجى شدند وميان آن دو بدين صورت صلح برقرار كردند كه عالم سفلا مدّت هفت هزار سال به مبدأ شر اختصاص داشته باشد اما آنان كه خواستهها وأفكار مختلف دارند ودستجات پراكندهاى هستند به چند دسته تقسيم مىشوند . بعضي از اعراب مكّه بودند كه أهل ديانت نبودند ونيز بعضي ديگر كه ساكن مكة نبودند عقيدهء به تعطيل داشتند وبعضي محصّله بودند ، آنها كه به تعطيل عقيدة داشتند به سه دسته تقسيم مىشدند : 1 - دستهاى از آنها منكر خدا وبعثت ومعاد بودند وطبيعت را زنده كننده وروزگار را نابود كننده مىدانستند . اينان همان كساني هستند كه قرآن از آنها چنين حكايت مىكند : وَقالُوا ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَنَحْيا وَما يُهْلِكُنا إِلَّا الدَّهْرُ « 14 » . اينان زندگى ومرگ را در تركيب وتحليل طبيعت محسوس مىدانستند . حيات دهنده را طبيعت وهلاك كننده را روزگار مىدانستند . قرآن مىگويد : وَقالُوا ما هِيَ إِلَّا حَياتُنَا الدُّنْيا نَمُوتُ وَنَحْيا « 15 » .
--> ( 11 ) سورهء مائده ( 5 ) : آيهء ( 18 ) : يهود ونصارا گفتند ما فرزندان خدا ودوستان أو هستيم . ( 12 ) سورهء توبه ( 9 ) : آيهء ( 30 ) : يهود گفتند عزير پسر خداست ونصارا گفتند مسيح پسر خداست . ( 13 ) سورهء مائده ( 5 ) : آيهء ( 64 ) : يهود گفتند دست خدا بسته است دست آنها بسته باد وبه خاطر آنچه گفتند لعنتشان باد . ( 14 ) سورهء جاثيه ( 45 ) : آيهء ( 24 ) : جز زندگى دنيا چيزى نيست ما زنده مىشويم ومىميريم وچيزى جز روزگار ما را به هلاكت نمىرساند ، به آنچه مىگويند علم ندارند ، اين پندار آنهاست . ( 15 ) سورهء جاثيه ( 45 ) : آيهء ( 24 ) : جز زندگى دنيا چيزى نيست ما زنده مىشويم ومىميريم وچيزى جز روزگار ما را به هلاكت نمىرساند ، به آنچه مىگويند علم ندارند ، اين پندار آنهاست .