ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

411

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

استعمال دفائن در كلام امام ( ع ) استعارهء لطيفى است . چون گوهرهاى خرد ونتايج انديشه در وجود انسانها بالقوّه موجود بوده است ، به گنجينه‌هاى نهفته شباهت پيدا كرده واستعاره آوردن دفينه براي آنها شكلى زيبا يافته است . چون أنبيا براي آماده ساختن نفوس واستخراج واظهار جواهر انديشهء انسانها أساس وأصل هستند ، نسبت برانگيختن أفكار به آنها زيباست وبراي اين كه انسانها را ارشاد كنند نياز به ادلّه وبراهين وزمينه‌هايى دارند كه عبارت از نشانه‌هاى قدرت الهى است كه در عبارت امام ( ع ) به شرح زير آمده است : آسمان برافراشته‌اى كه داراى تازگيهاى صنع الهى وعجايب حكمت خداوندى است وزمينى كه در زير پاى انسانها گسترده شده كه در آن تصرّف مىكنند ونيازمنديهاى زندگى را به دست مىآورند وقوام حياتشان را تأمين مىكنند وتا پايان عمر از نعمتهاى زمين بهره‌مند مىشوند ، وزماني كه براي زندگى آنها مقدّر شده است كه پس از آن از اين دنيا رخت برمىبندند وبه سوى پروردگارشان باز مىگردند ، بزرگترين دليلي است كه انسان را از كارهاى زشت باز مىدارد وبه حق تعالى توجّه مىدهد ياد مرگ ورجوع به خداست . لذا پيامبر اسلام فرموده‌اند « از آنچه كه لذّات را نابود مىكند فراوان ياد كنيد » همچنين ياد بيماريهايى كه قواى انسان را به تحليل مىبرد وأو را پير مىكند ، ومصيبتهايى كه پياپى به انسان عارض مىشود ، همهء اينها زمينه‌هاى استدلال أنبيا براي مردم است تا آنها را توجّه دهند كه مصائب از طرف خداوند قدرتمندى به وجود آمده‌اند كه داراى سلطه وسيطره است . وأو پادشاه مطلقى است ، كه خلق وامر به فرمان اوست تا در ذهن انسانها پيمانى را كه در فطرت اصلىشان بوده وبا خدا در روز الست بسته بودند كه أو واحد وحق وشايستهء پرستش است واينك فراموش كرده‌اند كه دوباره برقرار وتثبيت كنند . قرآن كريم به اين آيات ونشانه‌هاى اشاره كرده ومىفرمايد : وَجَعَلْنَا السَّماءَ سَقْفاً مَحْفُوظاً وَهُمْ عَنْ آياتِها