براي قواى چهارگانهء فوق چهار خدمت‌گزار وجود دارد ، يعنى چهار كيفيّت كه عبارتند از حرارت ، برودت ، رطوبت ويبوست . تفصيل هر يك در جاى خود روشن خواهد شد . ويژگى دوّم نفس حيواني اين است كه دو قوّهء محركه ومدركه به آن اختصاص دارد وقوّهء محرّكه يا برانگيزاننده است ويا انجام دهنده . قوّهء برانگيزاننده ، قوّه‌اى است كه مفاهيم را انتزاع ومدركات وهمى وخيالي ونفسي را در معرض باور قرار مىدهد . يعنى ادراكات را برمىانگيزاند تا أموري را بطلبند ويا از پيشامدها بترسند وبگريزند . قوّهء برانگيزاننده داراى دو قوّه است : يكى شهوانى كه به سمت اشياى ضروري يا داراى نفع كه لذّتى در آن است برمىانگيزد وتحريك مىكند ويكى غضبيّه است كه انسان را به دفاع وفرار از أمور ناخوش آيند وا مىدارد وتا به پيروزى برسد ودر خدمت قوّهء برانگيزاننده قوّهء ديگرى است كه قدرت ، ناميده مىشود ودر اعصاب وعضلات پديد مىآيد وويژگى آن اين است كه ديگر اعضا را تحت تأثير قرار داده وتارهاى ارتباطي ورباطات را متأثّر مىسازد . قواى مدركه به دو قسم تقسيم مىشود . قسم اوّل ، قوّهء مدركهء ظاهري كه پنج نوع است وحواس پنجگانه ناميده مىشود . الف - لامسه ، قوّه‌اى است كه در تمام پوست بدن منتشر است وآنچه با بدن تماس پيدا كند درك مىكند وكيفيّات متضاد را ( مانند نرمى ، درشتى ، سردى ، گرمى ) تشخيص مىدهد . ب - ذائقه : قوّه‌اى است كه در اعصاب گستردهء بر سطح زبان وجود دارد وبه وسيلهء آن مزه‌هاى مختلف از چيزهايى كه با سطح زبان تماس پيدا مىكند وبا آب شيرين دهان در مىآميزد فهميده مىشود .