ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

348

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

شما را مىترساند » آنها در پاسخ مىگويند : « آفريدگارا اگر مردم روى زمين از عزّت وعظمت تو چنان كه ما آگاهيم آگاه باشند هيچ خوردنى وآشاميدنى براي آنها گوارا نخواهد بود ودر بستر ، آرام نمىگيرند وسر به صحرا مىگذارند ومانند گاو خروش برمىآورند » . چون بال براي پرندگان وانسان عبارت است از محل قوّت وقدرت وهيبت ، صحيح است كه براي فرشتگان استعاره آورند وعبارت باشد از كمال قوّت وقدرتشان كه در حوزهء قدرت وعظمت خداوند پرواز مىكنند وبه واسطهء آنها كمال مخلوقات پايين تأمين مىشود وصحيح است كه بالهاى فرشتگان به كثرت وقلّت توصيف شود ، اين كناية است از تفاوت نزديكى آنان به خدا واين كه كمال بعضي از بعضي ديگر بيشتر است وچون لفظ أجنحة را براي فرشتگان كناية آورده است . لازمه‌اش آن است كه آنها را به فرشتگان تشبيه كرده باشد ، چون هنگامى كه پرندگان بالهاى خود را مىبندند شبيه انسان مىشوند كه در جامهء خود پيچيده باشد واز طرفي بال فرشتگان كه عبارت از كمال ارزش وعلومشان است ودر رسيدن به راز ورمز مخلوقات ناتوان واز پرواز به سوى جلال وعظمت خداوند درمانده ومانند اين است كه بالشان بسته است ، پس بسته بودن بال فرشتگان را امام ( ع ) به جامهء پيچيده شده تشبيه ولفظ تلفّع را براي آن استعاره آورده است وهمهء اين مفاهيم را براي كمال خضوع فرشتگان وتحت امر بودنشان وناتوانى آنان از نگريستن به عرش كناية آورده است . اگر سؤال شود كه شما گفتيد : مقصود از فرشتگان راكع حاملان عرش مىباشند . پس چگونه صحيح است كه اين دسته از فرشتگان نيز حاملان عرش باشند چون فرشتگانى كه پاهايشان در عمق زمين وگردنهايشان فراتر از آسمانهاى هفتگانه وكرسي وعرش باشد ، با اين وصف چگونه مىتوانند راكع هم باشند .