ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

323

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

اين آيات دلالت دارد بر اين كه ستارگان روشن آفريده شده واثر آنها در مكانها وزمانها آشكار است . خداوند ستارگان را در أفلاك قرار داد وأفلاك را متحرّك ساخت واگر أفلاك ساكن مىبودند اثر ستارگان در جايگاه معيّنى بيش از اندازه بود واستعدادها را از ميان مىبرد وبعضي مكانها از اثر وفايده محروم مىماند ودر اين صورت فصول سال متمايز نمىشد ، سرما وگرما به اندازهء نياز پديد نمىآمد ، در نتيجة نشو ونمود گياه وحيوان متوقف مىشد . خلاصه نظام كلّى جهان جز به همين صورت كه بهترين نوع وجود است صورت نمىپذيرفت . تمام اين حقايقى كه ياد شد دلالت بر كمال رحمت حق از جهت آفرينش وشمول عنايات خداوند به انسانهاست . زيرا همهء آنچه كه از منافع ايجاد شدهء جهان نام برديم به علوّ تدبير وكمال حكمت خداوند متعال مربوط است . وخداوند خود فرموده است : وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهارَ وَآتاكُمْ مِنْ كُلِّ ما سَأَلْتُمُوهُ وَإِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ « 26 » . اگر بگوييد كه بر توضيح شما در بارهء أفلاك دو اشكال زير وارد است : 1 - ترتيبي كه شما در باره ستارگان در هر يك از أفلاك بيان كرديد مورد اشكال است . زيرا خداوند فرموده است : إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ وسخن ديگر حق متعال : وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِمَصابِيحَ « 27 » 2 - شهاب ثاقبى كه طبق آيهء قرآن براي راندن شياطين قرار داده شده است ، كدام يك از أنواع ستارگان است ؟ از آنها كه آسمان را زينت داده‌اند يا غير آنها ؟ اگر شهابها از ستارگانى باشند كه آسمان را زينت داده‌اند ، صحيح نيست زيرا

--> ( 26 ) سورهء إبراهيم ( 14 ) : آيهء ( 33 و 34 ) : براي شما خورشيد وماه را در حركت ورام آفريديم وشب وروز را مسخّرتان گردانيديم وآنچه نياز وجودي شما بود عطا كرديم . اگر بخواهيد نعمتهاى خداوند را بشماريد قادر به شمارش آنها نيستيد ، البتّه انسان ستمگر وناسپاس است . ( 27 ) سورهء ملك ( 67 ) : آيهء ( 5 ) : ما آسمان دنيا را با چراغهايى زينت داديم .