در آن قرار دارند ومقصود حضرت از اين تفصيل توجّه دادن ذهنهاى بىخبر از حكمت صانع سبحان در ملكوت آسمان وزيباييهاى آن است . ويادآور نعمتهاى فراوان خداست تا متوجّه صانع در ملكوت آسمان وزيباييهاى آن است . ويادآور نعمتعاى فراوان خداست تا متوجّه نعمتهاى خداوند شده وبر ستايش وپرستش أو نسبت به اين بخشش واحسانها مواظبت كنند . خداوند متعال در اين باره چنين مىفرمايد : لِتَسْتَوُوا عَلى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنا هذا وَ « 11 » . هر يك از گردش أفلاك وگردش آسمانها براي بندگان نعمت مىباشد هر چند در حركات آسمان فوايدى است كه نعمت بودن آنها از ذهن ضعيف بندگان بدور باشد گمان ما اين است كه بسيارى از بىخبران مىگويند فايدهء حركات آسمان براي ما چيست ؟ ولى هنگامى كه ذهن همين افراد متوجّه شود ، مىبينند كه اگر اين حركات نباشند هيچ تركيبي در اين عالم صورت نمىگيرد واصولًا انسان پديد نمىآيد ، تا برسد به نعمتهاى ديگر . البتّه چيزى كه در اين جا مىتوان گفت اين است كه حركات جوّى گاهى موجب نعمتهاى قريب الوصول به انسان مىشوند مانند كسب روشنايى از نور ستارگان وراهيابى در تاريكى صحراها ودرياها وآمادگى أبدان براي صحّت وأمثال اينها ، وگاهى لازمه‌اش نعمتهاى ديگر است كه قرار است به انسان برسد هر چند انسان آنها را نداند مانند آماده ساختن زمين براي تركيباتى كه قوام زندگى بندگان خدا به آن است . خداوند سبحان ويژگيهاى آسمان را در موارد بسيارى از قرآن مجيد ذكر كرده است . شكّى نيست كه ذكر فراوان آسمان در كتاب خدا دليل عظمت آسمانهاست ويا ممكن است به اين دليل باشد كه خداوند در آنها اسرارى را نهفته است كه عقل بشر به آنها دست نمىيابد . به هر حال سخن امام ( ع ) كه

--> ( 11 ) سورهء زخرف ( 43 ) : آيهء ( 13 ) : نعمت پروردگارتان را هنگامى كه بر آنها سوار شديد متذكّر شويد وبگوييد پاك ومنزّه است كسى كه اين را مسخّر ما ساخت وگرنه ما توانايى آن را نداشتيم .