ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

19

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

تحقيق بيشتر در مصادر نهج البلاغة به كتابهاى ياد شده فوق مراجعه نمايند . » 6 - بعضي از شرحهايى كه بر نهج البلاغة نوشته شده است پس از جمع آورى خطبه‌ها وسخنان امام ( ع ) به وسيله سيّد رضى ( ره ) دانشمندان دريافتند كه چه گنجينهء بىنظيرى فرآهم آمده است ودر صدد بر آمدند هر يك فراخور توان علمي خود از اين خوان نعمت توشه برگيرند . از جمله دانشمندان مشهوري كه بر نهج البلاغة شرح نوشته‌اند واز متقدّمين شمرده مىشوند عبارتند از : 1 - أبو الحسين بيهقى كه نخستين شرح را بر نهج البلاغة نوشته وآن را معارج نهج البلاغة ناميده است . 2 - أحمد بن محمّد الوبرى خوارزمي از بزرگان قرن پنجم است وعلىّ بن زيد بيهقى در شرح خود از وى ياد كرده است . 3 - شرح ضياء الدّين أبى الرّضا فضل اللّه راوندى . علامهء مجلسي در فتن بحار الأنوار از اين شرح نقل مىكند . فضل اللّه راوندى در 552 ه . ق . وفات يافته است . 4 - شرح نهج البلاغة نفايس ، اين كتاب از دانشمندان أهل سنّت است كه كوتاه وگزيده‌اى از خطب وكتب مىباشد . 5 - قطب الدين راوندى كه منهاج البراعه را در شرح نهج البلاغة در دو جلد تأليف كرد ودر 553 ه . ق . وفات يافت . 6 - حدائق الحدائق ، تأليف أبو الحسين محمّد بن حسين مشهور به قطب الدين كيدرى . 7 - يكى از مشهورترين شرحهاى نهج البلاغة ، شرح علي بن ناصر است به نام اعلام نهج البلاغة . گويند علىّ بن ناصر معاصر سيّد رضى بوده ومؤلّف كشف المحجوب اين مطلب را عنوان كرده وديگران از وى نقل كرده‌اند « 60 » .

--> ( 60 ) محقّق محترم حاج شيخ عزيز اللّه عطاردى در كتاب « كاوش در نهج البلاغة » نسبت كتاب اعلام نهج البلاغة را به علىّ بن ناصر صحيح ندانسته ، معتقدند با تحقيقى كه انجام داده‌اند نويسندهء كتاب مزبور مشخص نيست . واولين شرح نوشتهء بر نهج البلاغة را نوشتهء سيّد مرتضى علم الهدا مىدانند . كاوش در نهج البلاغة تأليف هيأت تحريريه بنياد نهج البلاغة ، ص 287 - 228 مقاله آقاى عطاردى . شرحهايى كه فوقا ذكر شده تلخيصى از كتابهاى : ما هو نهج البلاغة ، استناد نهج البلاغة ، كاوشى در نهج البلاغة ومقدّمهء ناشر شرح ابن ميثم است .