نيازى در وجود به آن نداشته باشد ، اين صحيح است ومقصود ما نيز همين است . با اين توضيح صحيح است كه وقت معدود واجل ممدود را از خدا سلب كنيم . حقيقت اين امر روشن است ونيازى به توضيح بيشتر نيست . در اين قراين چهار گانهء فوق ( حدّ محدود ، نعت موجود ، وقت معدود ، اجل ممدود ) سجع متوازى با نوعي تجنيس همراه است . ( 1063 - 1057 ) فرموده است : الذي فطر الخلائق . . . تا ميدان ارضه امام ( ع ) پس از آنكه توضيح صفات سلبيّه را مقدم داشت شروع به توضيح صفات ثبوتيّه كرد ( در آغاز بيان صفات ثبوتيّه سه تعبير را گنجانده است ) واين اعتقادات سه گانه در قرآن كريم نيز موجود است . اوّل كلام حق تعالى كه فرموده است : « أَوْ خَلْقاً مِمَّا يَكْبُرُ » « 15 » دوّم قول خداوند تعالى است : « وَهُوَ الَّذِي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ » « 16 » سوّم فرمودهء خداوند متعال است : « وَأَلْقى فِي الْأَرْضِ رَواسِيَ أَنْ تَمِيدَ بِكُمْ » * « 17 » وكلام ديگر حق متعال كه فرموده است : « وَالْجِبالَ أَوْتاداً » « 18 » . مقصود از گفتهء امام ( ع ) كه فرموده است خلايق را به قدرت خود آفريد ، نسبت دادن مخلوقات به قدرت خداوند مىباشد وچون لفظ فطر در حقيقت به معناى شكافته شدن أجسام است نسبت دادن فطر به خلق در اينجا استعاره است . امام فخر رازي در بيان جهت استعاره در مثل اين موارد بحث لطيفى دارد :

--> ( 15 ) سورهء اسراء ( 17 ) : آيهء ( 51 ) : خدا كسى است كه اوّل بار شما را آفريد . ( 16 ) سورهء فرقان ( 25 ) : آيهء ( 48 ) : أو خدايى است كه بادها را براي بشارت پيشاپيش رحمتهايش فرستاد . ( 17 ) سورهء نحل ( 16 ) : آيهء ( 15 ) : كوهها را در زمين قرار داد تا واژگون نشويد . ( 18 ) سورهء نباء ( 78 ) : آيهء ( 7 ) : كوهها را نگهدارنده قرار داد .