عواطف رقيق ورافت » « 47 » جورج جرداق دانشمند بنام مسيحي مىگويد : « نزد حقيقت وتاريخ يكسان است ، أو را بشناسيم يا نشناسيم . تاريخ وحقيقت گواهى مىدهند كه أو وجدان بيدار وقهّار ، شهيد نامى ، پدر وبزرگ شهيدان علىّ بن أبي طالب صوت عدالت انساني شخصيّت جاويدان شرق است . « اى جهان چه مىشد ، اگر هر چه قدرت وقوّه‌دارى به كار مىبردى ودر هر زمان عليى با آن عقلش ، با آن زبانش وبا آن ذو الفقارش به عالم مىبخشيدى « 48 » » . جران خليل متفكّر وانديشمند مىگويد : « على از دنيا در گذشت در حالي كه شهيد عظمت خود شد ، از دنيا چشم پوشيد در حالي كه نماز ميان دو لبش بود ، در گذشت در حالي كه دلش از شوق پروردگار لبريز بود ، وعرب حقيقت مقامش را نشناخت ، در گذشت مانند همهء پيامبران بصير كه در كشورى وارد مىشوند كه كشور آنان نيست ، به سوى مردمى مىآيند كه مردم آنان نيستند ودر زماني نمودار مىشوند كه زمانشان نيست . ولى پروردگارا ، تو را در اين حكمتى است كه خود دانى « 49 » » . شبلى شميل پيشواى مطلق ماديّون مىگويد : « امام علىّ بن أبي طالب بزرگ بزرگان جهان ، يكتا نسخهء زمان بود كه جهان شرق وغرب در عالم قديم وجديد ، صورتي بسان اين نسخه كه مطابق اصلى باشد به خود نديده است « 50 » . » آرى عظمت مقام وارجمندى سخنان امام همام موجب شد كه انديشمندان به فكر جمع آورى وتدوين سخنان امام وحكمتهاى متعاليهء آن بزرگوار بيفتند ودر اين زمينه كتب متعدّدى پيش از آن كه حتّى سيّد رضى به دنيا بيايد تأليف كنند .

--> ( 47 ) كتاب الأمام على ، عبدالفتّاح عبد المقصود ، ص 15 مقدّمه . ( 48 ) همان مأخذ ، ص 18 ( 49 ) همان مأخذ ، ص 13 ( 50 ) همان مأخذ ، همان صفحه .