گشوده شدن باب علم جدا شدن وانشعاب وقوانين كلّى از أموري كه از قوانين كلىتر است ومقصود از جوامع علم چيزى جز قوانين وقواعد كلّى علم نيست . سخن پيامبر ( ص ) در بارهء آن حضرت : اعطى على جوامع العلم ، با توجه به اين كه اعطى فعل مجهول است ، دليل روشنى بر اين است كه عطا كنندهء جوامع علم به علي ( ع ) پيامبر ( ص ) نبوده است بلكه همان كسى است كه به پيامبر جوامع سخن را عطا فرموده است وآن حق سبحانه وتعالى مىباشد . امّا أموري كه خداوند سبحانه وتعالى بر شمرده است همان أمور غيبى مىباشد . سخن امام ( ع ) كه فرمود غيب را احدى جز خدا نمىداند اشاره به اين گفتهء خداوند است : وَعِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلَّا هُوَ « 158 » . از اين آيهء شريفه تخصيص علم غيب به خدا استفاده مىشود ، چنان كه سخن ديگر حق تعالى مؤيّد اين حقيقت است : عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ در اين كه علم غيب خاصّ خداست شكى نيست . وهيچ عاقلى در فهم اين موضوع نياز به كوشش فكرى ندارد وبزودى در ضمن شرح ( نهج البلاغة ) مطالب بيشترى در اين باره به خواست خدا خواهد آمد . بحث دوّم - صدور افعال خارق العادة از امام ( ع ) در اين بحث به سه قسمت ، امكان ، سبب وعلّت ، وقوع افعال خارق العادة از معصوم توجّه مىشود . مقام اوّل - امكان وسبب افعال خارق العادة . بر كسى كه اهليّت دريافت نورانيّت حق را دارد هر گاه بشنود يكى از اولياى خدا كارى انجام داده است كه در توان ديگر همنوعانش نيست مانند خوددارى از خوردن غذا در زماني طولانى كه در توان همنوعانش نيست ويا انجام اعمالي خارق العادة كه ديگران توان آن را ندارند مانند طوفانها ، زلزله‌ها ، نزول بلاها ،

--> ( 158 ) سوره انعام ( 6 ) : آية ( 59 ) : كليد خزائن غيب نزد خداست ، كسى جز خدا بر آن آگاه نيست .