أسباب وعوامل عدل أموري هستند كه در مقابل اينها قرار دارند . پس اينها أموري هستند كه هر گاه خطيب بر آنها واقف باشد از آنها مقدماتى فرآهم مىكند كه در صورت روابودن جور بدان اقدام كند وبراي ستم أسباب فراوانى است كه در كتابها مفصل ذكر شده است . بحث پنجم - أمور مشترك در سه قسم خطابه براي اقسام خطابه وجوه مشتركى است كه آماده كردن آنها براي استفادهء در خطابه لازم است . بعضي از آنها چيزهايى هستند كه خطيب براي ايجاد انفعالات اخلاقى آماده مىسازد ، مانند اين كه هر گاه بخواهد در زمينهء ايجاد خشم وغضب سخن براند أموري مانند تحقير كردن ، رنج وسختى وخدشه‌دار بودن ، ردّ احسان ، كفران نعمت ، جزاى نيكو به نيك ندادن ونظير اينها را آماده مىكند . وبراي فرونشاندن غضب أموري مانند عذر خواهى به خاطر آگاهى نداشتن از موضوع ، يا قصد اهانت نداشتن ، اعتراف به گناه وطلب آمرزش به وسيلهء توبه واظهار ذلّت ، شرمگينى در برابر شخصي كه لازم است از أو شرمگين بوده يا وحشت داشت . زيرا خشم با آنچه گفتيم جمع نمىشود . براي ايجاد غم واندوه به اقسامى از أمور كه اندوه‌زا هستند استدلال مىكند مانند از دست دادن شيء گرانبها يا به وجود آمدن مشكل ويا سود نبردن از زندگى وتدبير . يا براي ضدّ حزن كه دلدارى دادن است انواعى از خصوصيات را فرآهم مىسازد كه بتواند شنوندگان را در زمينهء بردبارى قانع كند . مانند اين كه اين پيش آمد از بين مىرود واميد به تلافى وتدارك آن هست ، يا تسلاى خاطر شنوندگان را به وسيلهء نقل حال ديگران ممكن مىسازد زيرا مصيبت هر گاه عمومى شود آسان مىشود . يا براي چارهء مشكلى كه پيش آمده واندوه ايجاد كرده راهنمايى مىكند ، يا براي ايجاد شرمسارى وخجالت أموري مانند فرار از جنگ ، خيانت در امانت ، ستمگرى ، همنشينى با بدكاران ، به جاى مشكوك رفتن ، حرص ورزيدن در أمور پست وكوچك ، به كارهاى پست مانند چاقوكشى