ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )
132
شرح نهج البلاغة ( فارسي )
« به وسيلهء ما از ظلمت شرك نجات يافتيد . كر باد گوشى كه سخن حق را نشنود « 91 » » . وجه ششم اقتباس : اقتباس عبارت است از ضميمه كردن كلمه يا آيهاى از قرآن براي زينت بخشيدن به نظام سخن . مانند سخن ابن شمعون به هنگام موعظه : « بر محرمات صبر كنيد ودر انجام واجبات پا بر جا باشيد وآمادهء وظايف خود باشيد ودر خلوت از خدا بترسيد تا درجات شما را بالا ببرد » « 92 » . وجه هفتم تمليح : تمليح آن است كه در ضمن كلام به مثل متداول ويا شعر كميابى اشاره شود ، مانند سخن علي ( ع ) كه در خطبهء شقشقيه شعر أعشى را مثل آورده است : شتّان ما يومى على كورها * ويوم حيّان اخى جابر « 93 » ( حضرت روزهاى دوران پيامبر وروزهاى بركنارى خود از خلافت را متذكر مىشود ) . وجه هشتم ارسال دو مثل : كه عبارت است از جمع كردن ميان دو مثل مانند سرودهء شاعر : الا كل شيء ما خلا اللّه باطل * وكلّ نعيم لا محالة زائل « 94 » وجه نهم لفّ ونشر : لفّ ونشر عبارت است از اين كه دو كلمه را در دو جمله به ترتيب پشت سر هم بياورى وسپس تفسير آن را با اطمينان به اين كه شنونده تشخيص مىدهد يكجا بياورى مانند سخن خداوند متعال : « وَمِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ
--> ( 91 ) وبنا انفجرتم عن السرار وقر سمع لم يفقه الواعية . ( 92 ) ابن شمعون چهار كلمهء : اصبروا ، صابروا ، رابطوا واتقواللّه را از آيهء 199 سوره آل عمران اقتباس كرده است . ( 93 ) بسيارى فرق است ميان روزى كه به رنج وسختى گرفتار شدهام وروزى كه در ناز نعمت بودهام . ( 94 ) آگاه باشيد هر چيزى جز خدا باطل است وهر نعمتي ناگزير از بين مىرود .