الاهى و كتاب‌هاى آسمانى و روز قيامت و حساب‌رسى و پاداش و كيفر ، ايمان و اعتقاد دارند و خداى عزّ و جل مىفرمايد : « و چنين نيست كه خداوند ايمان شما را تباه سازد . » « 1 » 29 . نتيجه اينكه امت اسلامى پس از دورهء خلافت على ( ع ) به هفت گروه تقسيم شدند : [ 1 . ] شيعه ؛ [ 2 . ] عثمانيه كه به مرجئه ملحق مىشوند ؛ [ 3 . ] حليسيّه كه امروزه گروهى ملحق به حشويّه هستند ؛ [ 4 . ] معتزله ؛ [ 5 . ] خوارج ؛ [ 6 . ] مرجئه ؛ [ 7 . ] حشويّه . تمامى ديگر فرقه‌هاى اسلامى نيز به يكى از همين پنج گروه اصلى باز مىگردند . بعد از اين ، اختلاف‌ها و انشعاب‌ها گسترش پيدا مىكند تا آنجا كه سرانجام اين اختلافات شمار آنان را به همان عددى مىرساند كه در روايات از پيامبر خدا ( ص ) آمده است ؛ چنان‌كه براى ما از نعيم بن بشير مروزى به نقل از عبد الله بن مبارك از معمر از طاووس از پدرش از [ عبد الله ] بن عباس روايت شده كه مىگويد از پيامبر خدا ( ص ) شنيدم كه مىفرمود : « امت موسى ( ع ) به هفتاد و يك گروه منشعب شدند كه تنها يك فرقه از آنان در بهشت و بقيه در آتش‌اند . امت عيسى ( ع ) به هفتاد و دو دسته تقسيم شدند كه يك فرقه از آنان در بهشت و ديگر فرقه‌ها در جهنم‌اند . امّت من در آينده به هفتاد و سه فرقه منشعب خواهند شد كه تنها يكى از آن فرقه‌ها بهشتى و بقيه جهنمىاند . » مذاهب اصلى مسلمانان پنج دسته و فرقه‌هاى فرعى افزون بر هفتاد است و اين سخن براى هر جست‌وجوگر انديشمندى روشن است ؛ زيرا اگر شما فرقه‌هاى شيعه و خوارج و معتزله و مرجئه و حشويه را با تمامى اختلافات و ديدگاه‌هاى متفاوتشان روى هم به حساب آوريد ، همان عددى به دست مىآيد كه از پيامبر ( ص ) روايت شده است . 30 . اين بود شرح اختلافى كه در دوران پيشين [ - صدر اسلام ] پديد آمد . ما اكنون اختلاف هريك از اين دسته‌هاى پنج‌گانه با يكديگر را ذكر كرده و

--> ( 1 ) . بقره ، 143 .