است و اين جمله به حكم اين باشد كه ، وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ 11 . پس هر چه در نظر اهل دنيا از وراى حجاب باشد آن را غير حيوان بينند و چون آن حجاب و غطاء از پيش برگيرند ، فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ 12 ، و اين آنگاه بود كه از اين حيوة كه بحقيقت مرگست بميرند و بحياة جاودانى آن جهانى كه مرگ اين جهانى است زنده شوند ، أَ وَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي بِهِ فِي النَّاسِ كَمَنْ مَثَلُهُ فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها 13 آن را چنان بينند كه باشد و اينست اجابت دعاء « اللهم ارنا الاشياء كما هى » 14 پس هر كس را بعد از كشف غطاء وحدت بصر كتاب خود ببايد خواند و حساب خود بكرد كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً يَلْقاهُ مَنْشُوراً ، اقْرَأْ كِتابَكَ كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً 15 . اگر سابق بالخيرات باشد يا اهل يمين به حكم « كما تعيشون تموتون و كما تموتون تبعثون » 16 كتابش از پيش رو يا از جانب راستش باز دهند ، فَأَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِيَمِينِهِ ، فَسَوْفَ يُحاسَبُ حِساباً يَسِيراً 17 . و اگر از جمله منكوسان باشد ، وَ لَوْ تَرى إِذِ الْمُجْرِمُونَ ناكِسُوا رُؤُسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ 18 ، يا اهل شمال كتابش از وراء ظهرش به او دهند يا از جانب چپ ، وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ وَراءَ ظَهْرِهِ . وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ 19 . يادداشت‌ها ( 1 ) - و آنگاه كه فراگيرندگان ( فرشتگان نگهبان اعمال انسان و نويسندگان آنها ) كه در چپ و راست انسان همنشين اويند ، كردارهاى او را باز نويسند . ( ق 50 / 17 ) ( 2 ) - آنان كه گفتند پروردگار ما خداست سپس ايستادگى كردند ، فرشتگان بر ايشان فرود مىآيند كه نترسيد و اندوهگين نباشيد و مژده باد شما را