الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ( نحل 126 ) ص 62 مثل الجنة التى الآية ، اين دو بيت عارف رومى در دفتر سوم مثنوى كه چهار جوى دارد ناظر به اين چهار نهر است . آب صبرت آب جوى خلد شد * جوى شير خلد مهر توست وود ذوق طاعت گشت جوى انگبين * مستى و شوق تو جوى خمر بين خواجه در روضة التسليم ( ص 141 ط 1 ) به همين وزان آغاز و انجام گويد : چهار جوى بهشت به حكم تنزيل آب و شير و انگبين و شراب است و به حكم تأويل بر چهار انواع علوم است الخ . ص 62 و اتوا به متشابها الآيه ، در بيان اين كريمه و آيات ديگر كه جزا متشابه عمل است و بين عمل و جزاء وفاق است ، جزاء وفاقا ، علاوه بر آنچه در مدخل اين تعليقات گفته‌ايم در چند درس اواخر دروس اتحاد عاقل به معقول در تجسم اعمال بحث كرده‌ايم و آيات ديگر و رواياتى مبين و مفسر در اين مطالب مهم ذكر كرده‌ايم ، اگر خواهى رجوع كن . ص 62 و در دوزخ به ازاء اين هر چهار نهر . . . ، غذاى نفس ناطقه معارف است و آن معارف ، مقامات و درجات اوست كه در حقيقت جنات اوست بلكه فوق جنت كه بهشت آفرين را يافته است ، اگر نفس را از غذاى معارف بازداشت ، ناچار به جاى آن آكنده از زخارف است كه دركات اوست .