خلقت عالم و آدم پياده شده است ، تا هر يك به زيباترين صورت آراسته و پيراسته گرديده است فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ ( مؤمنون 15 ) . جمال جان فزاى جهان و انسان ، از وحدت صنع است كه از نقاش چيره‌دست آفرينش ، با ترتيب تام ، و تنسيق كامل ، و اندازهء سزاوار ، و ريخت بايسته ، و پيوست شايسته ، و نسبت موزون ، و انسجام مربوط اعضا و جوارح حساب‌شدهء آنها با يكديگر صورت يافته است كه در نهايت زينت و زيبائى و آراستگى است . امام صادق عليه السلام در پايان توحيد مفضل فرمود : كلمهء « قوسموس » به زبان جارى و معروف يونانيان ، اسم اين جهانست و تفسير آن زينت است ، و همچنين فيلسوفان و مدعيان حكمت جهان را به همين نام مىخواندند . و اين تسميه نبود مگر اينكه در آن تقدير و نظام ديدند ، و تنها به تسميه تقدير و نظام راضى نشدند حتى آن را زينت ناميدند تا ديگران را آگاه كنند كه عالم با همهء درستى و استوارى كه در آفرينش اوست در غايت زيبائى و نيكويى آفريده شده است . آنگاه امام كه خود سليل نبوت و ثمرهء شجرهء طيبهء طوباى علم است ، علم‌پرورى فرموده است و ارسطو را به بزرگى ياد نموده است كه وى مردم زمانش را از وحدت صنع به وحدت صانع مدبر حكيم ، دلالت كرده است ( بحار ج 2 ص 45 و 46 ) . واژهء « اندازه » پارسى ، در تازى به كلمهء « هندسه » تعريب شده است ، يعنى هندسه همان اندازه است . در اصول كافى جناب كلينى ، روايت است كه امام هشتم عليه السلام به يونس بن عبد الرحمن فرموده است : فتعلم ما القدر ؟ قلت : لا ، قال : هى الهندسه . آيا مىدانى قدر چيست ؟