باب اوائل المقالات مطالبى محققانه دارد باب اول به اين عنوان : « القول فى نزول الملكين على اصحاب القبور و مسائلتهما عن الاعتقاد » و باب دوم بعد از آن به اين عنوان : « القول فى تنعيم اصحاب القبور و تعذيبهم و على أى شىء يكون الثواب لهم و العقاب ، و من أى وجه يصل اليهم ذلك ، و كيف تكون صور هم فى تلك الاحوال » . و خلاصه تحقيقات وى با استفاده از اشارات اولياى حق و اهل بيت عصمت و وحى اين كه علم و عمل انسان سازند و هر كسى به نيات و اقوال و افعال خود سازندهء خود است و نفس ناطقه موجود مجرد خارج از احكام ماده و ماديات عالم طبيعت است و دو ملك ناكر و نكير و يا منكر و نكير و نيز دو ملك مبشر و بشير تجسم و تمثل افعال انسانند . نقل نكته‌اى از هزار و يك نكته مناسب مقام است : نكته قوله سبحانه : حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ رَبِّ ارْجِعُونِ لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ 1 در اين كريمه ، بعث بعد از برزخ است ، و عذاب قبر در برزخ است چه قبر حقيقى انسان بيرون ازو نيست و وزان قبر حقيقى وزان مراتب انسانست كه قبر انسان و آن حفرهء خارج از او قبر مجازى اوست و نمودى از قبر واقعى اوست و بعد از خروج از قبر واقعى يوم بعث است و كلمهء شريف يوم را در اين مقام خيلى اهميت است چه يوم ظهور است و يوم بعث به ارتقاء و اعتلاى وجودى انسان و خروج او از هيئات مكتسبه‌اى كه قبر اوست ، مىباشد فتدبر . ( 1 ) - ( مؤمنون 203 - 104 )