فأمّا مواقف جهاده و مواطن جدّه و اجتهاده و مقامات جداله بألسنة الألسنّة و جلاده فمنها ما كان مع رسول اللّه صلى اللّه عليه و إله و منها ما تولاه على انفراده فمن ذلك ما كان على رأس ثمانية عشر شهرا من قدومه المدينة ، و عمره اذذاك سبعة و عشرون سنة . غزوة بدر ، و اين أوّل جنگى بود كه واقع شد ، و حضرت أمير بانفراده هيجده نفر كشت ، و باشتراك چهار نفر - كشف الغمّة . سال سوم هجرت و سال پنجاه و پنجم ميلاد ، و ششصد و بيست و دو ميلاد حضرت عيسى عليه السّلام ، و نهصد و سى و هفت اسكندرى ، و پنجهزار و هشتصد و چهارده خلقت . تزويج بزينب بنت خريمة در سال سه شد و بعد از دو ماه مرد ، و تزويج بحفصه دختر عمر در اين سال شد ، و تزويج عثمان بامّ كلثوم بنت رسول اللّه در اين سال شد و غزوهء احد و شهادت حمزه در اين سال است - مروج ، و عمر حضرت أمير المؤمنين در جنگ احد به بيست و نه سال نرسيده بود ، و در اين جنگ همه گريختند إلّا چهارده نفر : نيمه از انصار ، و نيمه از مهاجر ، و دوازده نقر قتلى حضرت أمير بود - كشف الغمة ، حديث « لا فتى إلّا علي و لا سيف إلّا ذو الفقار » در احد بود چنان كه عبد الحميد بن أبي الحديد در مجلّد دهم شرح نهج البلاغة نقل نموده . و در صفر اين سال غزوهء غطفان و انمار و ذى أمر و در شوال سال سوم غزوهء احد بود ، و اين روز مهراس است و أبو سفيان از مكّه معظّمه آمد و بر شعب عبد اللّه بن جبير را گذاشتند با پنجاه تيرانداز و بازاء اين جماعت خالد بن الوليد بود از كفّار و روى مبارك حضرت پيغمبر و سر مبارك آنحضرت در اين جنگ زخمى شده و حمزه شهيد شد - قب ، و غزوهء حمراء الأسد در روز دوّم احد واقع شد در سه ميل از مدينه و بعد از فتح روز جمعه داخل مدينه شد ، و بعد از اين غزوة الرجيع شد ، و رجيع آبى است براى هذيل - قب . تولّد حضرت امام حسن عليه السّلام در نصف شهر رمضان سنة ثلاث از هجرة ، و فوت در پنجاه ، و قيل : مط ، و قيل : مح ، و قيل : مد - جامع ، ولدت الحسن عليه السّلام ولها أحد عشر