محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى
62
نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )
بكوهها و مغارها و مردن خلايق در بيابانها و طعمهء سباع و وحوش گشتن و تلف شدن مردم در قرى و امصار كه مدفون نشدند و وقوع فتن و قضاياى موحشه و نزول بليّات از قحط و غلا و ظهور استيلاى قطّاع الطريق و انسداد طرق تجار و مترددّين و قلّت آب و آفات محصولات و غير ذلك در ضمن حكايات آينده بتقريب مذكور خواهد گرديد انشاء اللّه ، و الحمد اللّه الملك المجيد و الصلاة و السلام على محمد و آله شافع [ 35 ] يوم الوعيد و قاصم كل جبار عنيد . گفتار در ذكر خلافت و سلطنت شاه سلطان محمد كه اسنّ اولاد امجاد شاه دين پناه بود و بيان وقايع و حوادثى كه در ايام جهانبانى او در ممالك ايران روى نمود . واقفان مواقف آثار سخن سازى و سالكان مسالك نكته پردازى ، به زبان بيان چنين ادا نمودهاند كه بعد از حدوث واقعهء نوّاب شاه اسمعيل و انتقال او بجوار مغفرت ملك اطوار جليل ، چون از اولاد ذكور شاه دين پناه كسى كه فرق فرقد سايش زيبندهء تاج پادشاهى و ذات فايض البركاتش سبب رفاهيّت و فراغت رعيّت و سپاهى باشد در پايهء سرير فلك نظير نمانده بود ، اعاظم امراى ذوى الاقتدار و اكابر اركان دولت عالم - مدار ، رقم سلطنت و پادشاهى بر ناصيهء حال عفت مآل شاهزادهء عصمت قرين ناموس - العالمين زبدهء حاصل افلاك و انجم پريخان خانم كه منظور نظر تربيت شاه دين پناه بود ، كشيدند و باتفاق حسنهء احرام حريم آن حرم محترم بسته روى توجه بعليا حضرت عتبهء علّيه آوردند و بوسايط محرمان مقرّب و مقرّبان مؤدب ، مكنون ضمير موافقت تأثير را بر مجالى خاطر خورشيد مآثر جناب ملكهء ناهيد احتجاب جلوه داده مضمون مدعايى به زبان صدق و نياز عرض كردند و شاهزادهء مشار اليها از اينمعنى ابا و امتناع نموده به هيچ وجه من الوجوه بقبول اين اراده با امراء همداستان نگشت و بر زبان آورد كه با وجود برادر بزرگ مرا ارتكاب چنين امر از قاعدهء حزم و ضابطهء عقل غريب و بعيد مينمايد .