محمود بن هدايت الله افوشته اى نطنزى

602

نقاوة الآثار في ذكر الاخيار در تاريخ صفويه ( فارسى )

و رفيع ، هر كس به قدر استعداد و صحت اعتقاد ، در خور مكنت و قدرت ، از نقد و جنس ، بهرچه دسترس داشتند ، به ارباب استحقاق انفاق نموده درويشان را از بلاى احتياج و فقيران را از جفاى فقر وفاقه رهانيدند و پادشاه عالى همت و الا اساس ، به ازاء اين نعمت بىقياس و حذاء اين موهبت لازم سپاس ، مال و مؤنات ممالك را سيّما دار السلطنهء [ 328 ] اصفهان كه عمده ممالك عراق است ، به ارباب و رعايا و اصناف محترفه « 1 » و برايا تصدق فرموده تمغاوات اجناس مأكوله و راهدارى و دروازه‌بانى و ابواب منافع و مداخل عمال ستم پيشه و عوانان خيانت انديشه مرفوع ساخته بدست منع و سياست مسدود ساختند . و بر طبق اين عارفهء مستمره ، حسب الامر قضا اقتضا ، منشيان عطارد قلم و محرران ياقوت رقم ، احكام مطاع واجب الاتباع نوشته و به ممالك ارسال داشته مضمون احكام را بر الواح حجر نقش كرده بر جدران مساجد و ابواب معابد و صوامع نصب كرده رسوم و آيين مبتدعه را بالكليه برانداختند . و بعد از وقوع اين مقدمات و حصول اين مدعيات ، پادشاه معدلت دستگاه ، نصفت انتباه ، ملتفت ضبط و نسق و متوجه رواج و رونق ممالك خراسان گشت و ايالت و امارت هر يك از آن بلاد و ديار را در عهدهء ضبط و كاردانى و محافظت و نگاهبانى سلاطين ذوى الاقتدار و امراى عدالت شعار و حكام ضابط سياست آثار قرار داده آثار سلوك ناهنجار ازبكان ناهموار يأجوج كردار از ساحت آن ملك در نوشت ؛ از آن جمله امارت و ايالت خطهء معمورهء مرو و شاهجان و توابع و قصبهء نسا و ابيورد و آن ولايت را به خلاصهء احفاد و سلاطين چنگيزى نور محمد خان ، كه از وقت استيلاى عبد اللّه خان بر ممالك خراسان تا اين زمان بطريق آبا و اجداد ملازمت موكب همايون مينمود ، تفويض فرموده و دارايى و حكومت مشهد مقدس و ولايت طوس را به امارت پناه عدالت دستگاه بداغ خان چنگى مخصوص ساخته

--> ( 1 ) - م : مخترعه .