نفاذ پذيرفته ، در عرض دو سه ماه از تمامى ممالك عراق و فارس ، ارباب حرفت و اصحاب صنعت و هنرمندان پاكيزه فطنت « 1 » و مهندسان عالى فطرت در دار الملك عراق مجتمع گشته آنچه لازمهء فكر زينت‌گر و ارادهء طبع دانشور ايشان بود بر منصهء « 2 » ظهور جلوه دادند و به قوت انامل چهره‌گشاى و قدرت فكرت عالم آراى ، نقاب حجاب از رخسار شواهد مخترعاتى كه تا غايت در پردهء خفا مستور بود [ و ] بر منظر ديدهء خيال صاحب كمال اين فن سحر مثال جلوه‌گر نشده بود گشادند و تمامى ديوارها و بناهاى عماراتى كه بر حواشى ميدان است ، پست و بلند آن را مساوى ساخته و سفيد كرده نقاشان بهزاد قلم و مصوران صورت نگار مانى رقم ، صور جميع مخلوقات عجيبه و موجودات غريبه بر آن نقش كردند چنانچه هر صفحه از آن صفحات ، نسخهء عجائب المخلوقات بود و از جمله مخترعات حيرت‌انگيز و مصنوعات فكرت آميز دوازده چرخ ساخته بودند و بر سر چرخ قريب بهزار چراغ نصب كرده كه از روشن كردن يك چراغ و گردش چرخ تمامى چراغها بر آن چرخ روشن مىگشت . ديگر آنكه در چهار زاويهء ميدان در هر زاويه باغى طرح كرده از هر چه در باغات كاينات باشد و آنچه لازمهء گلستان و بوستانها بود ، از شكوفه و گلها و لاله‌ها و ساير رياحين از بنفشه و نرگس و سوسن و غيره و از اشجار ميوه‌دار و غير آن مثل بيد و چنار و عرعر و سرو و صنوبر و غير ذلك از چوبها « 3 » پرداخته و برگها و گلها از اقمشهء الوان برو ترتيب داده و از موم رنگين ميوه‌ها از آن نمايان ساخته بطريقى كه از لطافت ، مشابهت مضمون « وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ « 4 » » برو صادق بود و از كثرت نوجوانان ساده عذار كه در صحن آن چمن سيار بودند ما صادق ، « وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمانٌ لَهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَكْنُونٌ » ، « 5 » وصف او را لايق مىنمود و چون خاقان مالك رقاب آفتاب ، از اشهب گيتى نورد روز ميل نزول فرموده

--> ( 1 ) - م ، طينت ( 2 ) - م : بود منصه ( 3 ) - د : جويها ( 4 ) - سورهء 56 آيهء 32 و 33 ( 5 ) - سورهء 52 آيهء 24